Medische en natuurlijke behandelingen van de erosie van de baarmoederhals

De erosie van de baarmoederhals is een van de meest voorkomende gynaecologische aandoeningen bij vrouwen. Ongeveer één op de twee vrouwen wordt ermee geconfronteerd, ongeacht hun leeftijd, gezondheidstoestand of of ze kinderen hebben gehad. Deze laesie bevindt zich op het deel van de baarmoederhals dat in de vagina ligt en komt overeen met een verandering in het slijmvlies. Om de oorsprong goed te begrijpen, moet men eerst de structuur van de baarmoeder en de veranderingen die deze ondergaat tijdens de menstruatiecyclus onderzoeken.

Structuur van de baarmoederhals

De baarmoeder is een hol orgaan dat voornamelijk uit spierweefsel bestaat. De binnenwand, het endometrium genoemd, is een slijmvlies dat verandert afhankelijk van de cyclus en dat de innesteling van de bevruchte eicel mogelijk maakt. De vorm lijkt op die van een omgekeerde peer.

De baarmoederhals is het onderste deel dat de baarmoeder met de vagina verbindt en vormt een soort kanaal. Het interne gedeelte van de baarmoederhals is bekleed met een cilindrisch epitheel met zeer dichte cellen. Een deel van de baarmoederhals opent in de vagina, bedekt met een meerlagig plaveiselepitheel, vergelijkbaar met dat van de rest van de vagina. Dit gebied, de externe opening van de baarmoederhals genoemd, is het verbindingspunt tussen de twee soorten slijmvliezen.

Deze cellen produceren een baarmoederhalsslijm, waarvan de samenstelling varieert afhankelijk van de hormonen. Tijdens de ovulatie wordt het slijm vloeibaarder, waardoor het voor zaadcellen gemakkelijker wordt om de baarmoeder binnen te komen.

Wat is de erosie van de baarmoederhals?

Het is vaak het gevolg van een ontsteking van de interne geslachtsorganen. Infecties kunnen irriterende afscheidingen veroorzaken die het slijmvlies aantasten. Deze aantasting creëert een kleine felrode wond, die in de loop van de tijd kan verergeren. Dit type laesie wordt een erosie van de baarmoederhals genoemd.

Alleen een gynaecologisch onderzoek kan een diagnose stellen. Aanvullende tests kunnen worden voorgeschreven voordat de juiste behandeling wordt vastgesteld.

Oorzaken van erosie

De erosie van de baarmoederhals wordt meestal veroorzaakt door een infectie of een genitale ontsteking.

De verantwoordelijke agenten kunnen zijn:

• stafylokokken;
• streptokokken;
• Escherichia coli;
• enterokokken;
• mycoplasma;
• chlamydia;
• Gardnerella en andere seksueel overdraagbare infecties.

Het kan ook het gevolg zijn van microtrauma’s van de baarmoederhals die optreden tijdens een bevalling, een abortus of in het geval van chronische vaginale infecties.

Een andere oorzaak is de ontsteking van het slijmvlies, vergezeld van overvloedige witte afscheiding, wat leidt tot chronische irritatie. De erosie treedt op wanneer het epitheel loskomt, waardoor de onderliggende bloedvaten bloot komen te liggen. Dit kan leiden tot bloedingen na een seksuele relatie.

Men spreekt dan van “echte erosie”, gekenmerkt door een rode wond die gemakkelijk bloedt bij contact. Deze vorm kan spontaan verdwijnen binnen één tot twee weken, maar kan ook evolueren naar een pseudo-erosie, waarbij het weefsel wordt vervangen door een ander type cellen.

Onder de risicofactoren bevinden zich:

• seksueel overdraagbare infecties en onevenwichtigheden in de vaginale flora;
• een vroege start van het seksueel leven, omdat het slijmvlies niet volledig volwassen is voor de leeftijd van 20;
• hormonale verstoringen;
• laesies van de baarmoederhals (bevallingen, medische ingrepen).

Moet de erosie behandeld worden?

Soms wordt gedacht dat een behandeling niet nodig is, omdat de erosie vanzelf kan verdwijnen. Het is waar dat sommige congenitale vormen vervagen met hormonale schommelingen, vooral tijdens de zwangerschap. Echter, in de meeste gevallen is medische zorg noodzakelijk.

Zonder de juiste behandeling of in het geval van slecht begeleide zelfmedicatie, kan de erosie verergeren tot ernstigere aandoeningen, inclusief precancereuze laesies.

Hoe de erosie te behandelen

De keuze van de behandeling wordt bepaald door een gynaecoloog, na een volledig onderzoek dat omvat:

• een biopsie van het aangetaste gebied;
• een colposcopie;
• afkrabsels voor analyse van de flora en cellen;
• bloedonderzoek (HIV, syfilis).

Infecties moeten eerst worden behandeld voordat er op de laesie wordt ingegrepen. Hier zijn de belangrijkste behandelingen die in Nederland worden gebruikt.

Elektrocoagulatie

Het gaat om het cauteriseren van het aangetaste gebied met behulp van een elektrische stroom. Deze techniek is gebruikelijk maar laat een litteken achter. Het genezingsproces duurt ongeveer twee maanden.

Voordelen:

• gematigde kosten;
• aanwezig in de meeste openbare ziekenhuizen.

Nadelen:

• pijn, branderigheid, onaangename geur tijdens de ingreep;
• bloedverlies gedurende meerdere weken;
• mogelijk risico op terugkeer, wat een nieuwe sessie vereist;
• afgeraden voor een zwangerschap (risico voor de baarmoederhals).

Cryotherapie

Deze methode maakt gebruik van vloeibare stikstof om de aangetaste weefsels te “bevriezen”. De ingreep duurt 10 minuten, met een genezing in 4 tot 6 weken.

Voordelen:

• geen litteken;
• pijnloze ingreep, zonder geur;
• richt zich alleen op zieke weefsels;
• geen bloedverlies.

Nadelen:

• lichte buikpijn;
• mogelijk duizeligheid;
• waterige afscheiding gedurende 2 weken;
• ineffectief bij diepe erosies;
• vereist soms een tweede sessie.

Lasertherapie

Een moderne en nauwkeurige behandeling, de laser richt zich op het aangetaste gebied zonder de gezonde weefsels te beschadigen. De genezing duurt ongeveer een maand.

Voordelen:

• geen litteken;
• geschikt voor vrouwen die nog geen kinderen hebben gehad.

Nadelen:

• duurdere procedure;
• resultaten afhankelijk van de ervaring van de behandelende arts.

Natuurlijke remedies

Veel vrouwen vragen zich af hoe effectief natuurlijke behandelingen zijn. Deze kunnen nuttig zijn bij goedaardige congenitale erosie, maar medische opvolging is altijd aanbevolen.

Onder de gebruikte huismiddeltjes zijn: calendula, duindoornolie, propolis, gewoon duizendblad en aloë vera sap. Deze ingrediënten worden toegepast in infusie (wassen) of met behulp van doordrenkte tampons. De kuren duren gemiddeld van 12 dagen tot meerdere maanden en kunnen worden herhaald.

Let op: een slecht behandelde erosie kan evolueren naar ernstige aandoeningen, zelfs baarmoederhalskanker. Preventie omvat regelmatige consultaties bij de gynaecoloog, zelfs in afwezigheid van symptomen.

Veelgestelde vragen