Gemiddeld globulaire volume (VGM): waarden, oorzaken en behandeling

De resultaten van analyses voor een niet-specialist lijken soms op een gecodeerde boodschap. Wanneer er geen gezondheidsproblemen zijn, zijn deze informatie weinig interessant, maar de situatie is heel anders in geval van een afwijking. Wat is het gemiddeld globulaire volume (VGM), en wat betekent het als het verhoogd of verlaagd is?

Bij het proberen te begrijpen van deze waarden, zoekt de persoon niet alleen om zijn nieuwsgierigheid te bevredigen, maar ook om te anticiperen en zich voor te bereiden. De meting van het VGM maakt deel uit van het volledig bloedbeeld. Artsen schrijven dit onderzoek niet afzonderlijk voor omdat het in sommige gevallen niet significant kan zijn. Pas wanneer de resultaten van het hele bloedbeeld beschikbaar zijn, kan de specialist conclusies trekken. Met andere woorden, het is niet voldoende om een waarde met de norm te vergelijken.

Bloed zegt veel over de toestand van een individu. Elke verstoring van het lichaam weerspiegelt zich daarin. Het bloedbeeld biedt een nauwkeurig beeld van de situatie en bevestigt of ontkracht gestelde diagnoses.

Wat zijn erytrocyten?

Erytrocyten zijn de rode bloedcellen. Ze nemen rechtstreeks deel aan de ademhalings- en voedingsfuncties en aan vele andere fysiologische activiteiten. Hun vorm doet denken aan die van een biconcave schijf. Deze configuratie biedt een zeer groot oppervlak, zodat het totale oppervlak van alle rode bloedcellen ver boven het lichaamsoppervlak van het individu uitkomt. Hun rode kleur is te danken aan een hoog ijzergehalte.

Hoe wordt de analyse uitgevoerd?

De afname gebeurt meestal uit een ader. Dit gebeurt ’s ochtends en het wordt aanbevolen om nuchter te komen, omdat eten of drinken voor de afname de resultaten aanzienlijk kan beïnvloeden. Minder vaak kan de arts zich beperken tot een druppel capillair bloed (vingerprik).

Het VGM is bijzonder interessant voor de arts in geval van anemie bij de patiënt. Het is echter niet de enige toepassing. In combinatie met andere parameters kan het de werking van vitale organen evalueren en de diagnose sturen.

Anemie is op zich geen ziekte, maar een teken van verschillende disfuncties van het lichaam. We onderscheiden met name:

• ijzergebreksanemie;
• sikkelcelanemie;
• hemolytische anemie.

Ijzergebreksanemie is het gevolg van een tekort of een slechte benutting van ijzer (en dus van hemoglobine). Sikkelcelanemie duidt op een afwijking van hemoglobine die leidt tot vervorming van de rode bloedcellen. Hemolytische anemie wordt gekenmerkt door een aanzienlijke verkorting van de levensduur van de erytrocyten.

Het bloedbeeld wordt vaak voorgeschreven om de diagnose te verfijnen of om de bloedstatus te volgen. De aanwezigheid van anemie duidt op het bestaan van een onderliggende pathologie.

Normen

Tijdens het leven evolueert het VGM; het verschilt ook tussen mannen en vrouwen. Over het algemeen ligt de normale range tussen 80 en 100 femtoliters (fL). De alternatieve eenheid die wordt gebruikt is de micrometer kubiek.

Het gemiddelde volume van erytrocyten bij pasgeborenen overschrijdt deze waarden, maar het daalt tot ongeveer 70–75 fL na een jaar. Naarmate men ouder wordt, neemt de waarde iets toe en kan deze ongeveer 100 fL bereiken bij ouderen.

Als het VGM onder de normale waarde ligt, spreekt men van microcytose; als het hoger is, spreekt men van macrocitose; als het binnen de grenzen ligt, spreekt men van normocytose.

Macrocitose

Het VGM kan verhoogd zijn in de volgende situaties:

• alcoholisme;
• tekort aan essentiële elementen (vitamines B9, B12);
• zwangerschap;
• leukemieën;
• diverse soorten anemie;
• leveraandoeningen of aandoeningen van het beenmerg;
• genetische ziekten;
• bloedverlies.

Het volume van erytrocyten kan ook toenemen door bepaalde medicijnen. Bijna elke negatieve impact op het lichaam kan een dergelijke reactie veroorzaken: slechte kwaliteit van de omgeving, schadelijk werk of ongezonde gewoonten (inclusief roken).

Een bijzonder geval van macrocitose is megaloblastische anemie. Bij deze aandoening, vaak van genetische oorsprong, kan het VGM meer dan 110 fL bedragen. Het is meestal gerelateerd aan een tekort aan foliumzuur of vitamine B12.

Wanneer het VGM verhoogd is, kunnen tekenen van verzwakking van het lichaam optreden. Soms zijn deze symptomen subtiel en wordt de verhoging van het VGM toevallig ontdekt. Daarom is het belangrijk om preventieve controles uit te voeren door specialisten om vroegtijdig eventuele afwijkingen te detecteren.

Microcytose

Een verlaging van het gemiddelde volume van erytrocyten duidt vaak op een stofwisselingsstoornis. Mogelijke oorzaken zijn:

• dehydratie;
• bloedverlies (inclusief zweren);
• reductie van de intercellulaire ruimte;
• tekort of stoornis in de synthese van hemoglobine;
• erfelijke bloedziekten.

Microcytose kan ook een aanwijzing zijn voor kwaadaardige tumoren.

Normocytose

Er is een derde geval, normocytose, wanneer het VGM binnen de normen ligt. Meestal is dit een normocytaire anemie, vaak geassocieerd met chronische ziekten.

Behandeling

Om de afwijkingen van het erytrocytenvolume te corrigeren, moet de onderliggende pathologie die verantwoordelijk is worden behandeld. Aanvullende maatregelen worden genomen om de kwaliteit van het bloed te verbeteren. Bijvoorbeeld, in geval van een tekort aan foliumzuur of vitamine B12, wordt suppletie toegediend via geschikte wegen afhankelijk van de klinische situatie.

Conclusie

Het VGM helpt om de hematologische situatie beter te begrijpen, maar de geïsoleerde waarde biedt geen uitputtend antwoord zonder het onderzoek van andere parameters. Het belangrijkste doel van deze meting is om anemie te detecteren en eventuele morfologische veranderingen van de rode bloedcellen te identificeren.

Veelgestelde vragen