Normen van leukocyten in het bloed: waarden en oorzaken

Leukocyten zijn kleurloze bloedcellen met een onregelmatige vorm die 6–20 µm meten. In het bloed zorgen ze voor bescherming tegen verschillende ziekteverwekkers. Dit type bloedcellen vormt een essentieel onderdeel van het menselijke immuunsysteem. De enzymen die ze bevatten zijn in staat om vreemde lichamen af te breken en te verwijderen. Leukocyten passeren de capillaire wand om de intercellulaire ruimte binnen te dringen. Door vijandige deeltjes te vernietigen, nemen deze cellen in volume toe en sterven uiteindelijk. Hun dood gaat gepaard met een lokaal ontstekingsproces, vaak geassocieerd met de productie van pus.

Rol van leukocyten in het lichaam

Leukocyten worden beschouwd als immuuncellen die niet alleen door het bloed circuleren, maar ook naar de weefsels migreren. In de weefsels herkennen ze en helpen ze bij het verwijderen van vreemde cellen of allergenen. Wanneer er een overmaat aan ziekteverwekkers aanwezig is, barsten de leukocyten die ze hebben geneutraliseerd, waardoor stoffen in de intercellulaire ruimte vrijkomen die de ontstekingsreactie op gang brengen. Vervolgens stromen nieuwe witte bloedcellen naar het ontstoken gebied, wat leidt tot een toename van het aantal leukocyten in het bloed, een fenomeen dat leukocytose wordt genoemd. Bepaalde typen witte bloedcellen, zoals lymfocyten en plasmacellen, zijn in staat om antilichamen te produceren en een immunologisch geheugen te behouden met betrekking tot de tegengekomen antigenen, wat nuttig is bij latere infecties.

Het meten van het aantal leukocyten maakt het mogelijk om de toestand van het immuunsysteem te evalueren.

Bovendien maakt de analyse van het aantal en de samenstelling van leukocyten het mogelijk om de werking van het beenmerg te beoordelen.

Norm van leukocyten

Het aantal witte bloedcellen dat in het bloed circuleert, wordt bepaald door een bloedtelling (NFS). De normale waarde hangt af van factoren die verband houden met leeftijd en individuele kenmerken: rijpheid van de cellen, mobiliteit, vermoeidheidsniveau. Het niveau kan verschillen afhankelijk van of de persoon verzadigd of nuchter is. Wat is dus de norm voor leukocyten? Laten we proberen dit te beantwoorden.

Normen voor leukocyten:

• jonge kinderen onder de 3 jaar: tot 17.000 per µl;
• kinderen van 3 tot 10 jaar: tot 11.000 per µl;
• volwassenen: tot 9.000 per µl.

Het aantal leukocyten kan hoger zijn bij vrouwen aan het einde van de zwangerschap en na de bevalling, vanwege veranderingen in de bloedformule.

Voor een nauwkeurige analyse wordt aanbevolen om:

• minimaal 12 uur voor de bloedafname niet te eten;
• intense fysieke inspanning te vermijden;
• op de dag van de analyse geen warme baden te nemen;
• de dag voor de test niet te veel te eten.

Door deze voorwaarden na te leven, zal de bloedformule en het aantal leukocyten betrouwbaarder worden bepaald.

Normen van leukocyten bij kinderen

Bij kinderen is de concentratie van leukocyten in het bloed hoger dan bij volwassenen: dit is normaal. Dit wordt verklaard door verschillende fysiologische processen. Ten eerste is het kind geboren in een omgeving die veel minder steriel is dan de baarmoeder. De buitenwereld bevat veel micro-organismen, virussen en allergenen. In reactie op deze aanvallen mobiliseert het lichaam van het kind zijn verdedigingen, wat het aantal witte bloedcellen natuurlijk verhoogt. Met de rijping van het immuunsysteem neemt het aantal leukocyten geleidelijk af tot het, op volwassen leeftijd, waarden bereikt die dicht bij die van volwassenen liggen.

Types van leukocytose

Het aantal leukocyten wordt door veel factoren beïnvloed, daarom kunnen de resultaten variëren. Een leukocytenaantal dat hoger is dan normaal kenmerkt leukocytose.

Er zijn acht soorten leukocytoses te onderscheiden:

• fysiologisch — waargenomen bij een gezond persoon na een zware maaltijd, inspanning of vermoeidheid;
• transiënt — gerelateerd aan stresssituaties, depressieve toestanden, bepaalde infecties of sepsis;
• pathologisch — veroorzaakt door infectieuze of suppuratieve haarden (appendicitis, longontsteking, andere infecties);
• neutrofiel — geassocieerd met verschillende infecties;
• lymfocytair — aangetroffen bij bepaalde virale infecties;
• eosinofiel — veroorzaakt door allergische reacties;
• basofiel — kan optreden bij colitis ulcerosa en wordt waargenomen tijdens de zwangerschap en bevalling;
• monocytair — vaak gerelateerd aan tumorprocessen.

Het is minder gebruikelijk om een toename van leukocyten te observeren bij trauma’s, brandwonden, bloedingen of immunodeficiëntietoestanden. Bij mensen met een genetische aanleg kunnen ook klimaatveranderingen de telling beïnvloeden. Bij deze personen kunnen de referentiewaarden worden overschreden.

Symptomen

Hoofdkenmerken van leukocytose:

• overmatige vermoeidheid;
• zweten;
• verminderde eetlust;
• verhoging van de lichaamstemperatuur;
• gewichtsverlies.

Leukocytose wordt gediagnosticeerd door een bloedtelling, die de samenstelling van de bloedformule onthult.

Leukocytose wordt niet als zodanig behandeld, maar de onderliggende ziekte die de toename van witte bloedcellen heeft veroorzaakt. In de meeste gevallen worden antibiotica gebruikt. Soms wordt leukafhese toegepast: dit is een effectieve methode om het aantal leukocyten weer normaal te maken. Bloed wordt afgenomen, de leukocyten worden verwijderd en het gezuiverde bloed wordt weer in de circulatie geïnjecteerd. Na deze behandeling wordt de telling weer normaal en herstelt de bloedformule zich.

Oorzaken van leukopenie

Leukopenie verwijst naar de afname van het aantal leukocyten. Het treedt op bij aandoeningen die een onderdrukking van de beenmergfuntie veroorzaken.

Primaire oorzaken van leukopenie:

• HIV;
• genetische ziekten;
• tumoren van het beenmerg, zoals myelosarcoom;
• vitamine B-tekort;
• schade door straling;
• ziekten van het immuunsysteem.

Secundaire oorzaken van leukopenie:

• leverziekten;
• virale infecties;
• hyperthyreoïdie;
• reuma, polyartritis en andere auto-immuunziekten van de gewrichten;
• overdosering of verlenging van bepaalde medicijnen, inclusief chemotherapie.

Om een normaal aantal leukocyten te herstellen in geval van leukopenie, moet de oorzaak van de daling worden geïdentificeerd en moet een gerichte therapeutische strategie worden ontwikkeld. Het is ook mogelijk om stimulerende middelen voor de beenmerfactiviteit te gebruiken. Het definitief behandelen van leukopenie kan echter moeilijk zijn.

Een evenwichtige voeding is belangrijk tijdens de behandeling: het consumeren van zuivelproducten, peulvruchten, groenten, bessen en fruit is gunstig. In de volksgeneeskunde worden soms afkooksels van gerst of koninginnengelei aanbevolen om het aantal witte bloedcellen te ondersteunen, maar deze maatregelen moeten met een zorgverlener worden besproken.

Als op een bepaald moment een abnormaal aantal leukocyten wordt gedetecteerd, is regelmatige controle noodzakelijk. Het is belangrijk om periodiek een arts te raadplegen en controle bloedonderzoeken uit te voeren.

Veelgestelde vragen