Slijm bij bronchitis

Bronchitis is een aandoening van het ademhalingssysteem, gekenmerkt door een ontstekingsproces in de bronchiën. Bij elke ontsteking die leidt tot veranderingen of zwelling van de slijmvliezen van de luchtwegen, hoopt zich vloeistof op in de bronchiën en verschijnt er hoest. Bronchitis gaat meestal gepaard met kenmerkende afscheidingen tijdens het hoesten – het slijm.

Specialisten kunnen de ziekte diagnosticeren op basis van het uiterlijk en de aard van dit slijm, waarvoor vaak een monster wordt gevraagd voor analyse.

Hoest bij bronchitis

Hoesten speelt een essentiële biologische rol: het is een reflex die bedoeld is om obstakels uit de luchtwegen te verwijderen. De belangrijkste functie is dus het reinigen van de bronchiën.

Daarom wordt het niet aanbevolen om het te onderdrukken zonder de oorzaak te kennen.

De hoest die verband houdt met bronchitis kan droog of productief zijn. De droge hoest komt voor zonder sputum, terwijl de productieve hoest wordt gekenmerkt door de afvoer van slijm. Vaak verschijnt er in het begin een droge en heftige hoest, die na enkele dagen overgaat in een productieve hoest. Deze verandering vindt plaats als gevolg van de ophoping van slijm in de bronchiën, dat uiteindelijk op natuurlijke wijze wordt afgevoerd. De overgang van een droge hoest naar een productieve hoest duidt op een verbetering van de toestand van de patiënt en een geleidelijk herstel. Bij afwezigheid van behandeling kan echter gesproken worden van chronische bronchitis.

Belangrijkste componenten van slijm

Bronchiaal slijm is een pathologisch fenomeen, omdat er normaal gesproken geen zichtbare afscheiding in de luchtwegen zou moeten zijn. Het verschijnt als reactie op de ontsteking en maakt de afvoer van dode cellen van het slijmvlies en microben mogelijk. In het geval van acute of chronische bronchitis bevat het slijm dat in de luchtwegen wordt geproduceerd:

• immuuncellen;
• micro-organismen;
• cellulaire resten;
• stofdeeltjes;
• bloedcomponenten, zoals plasma en bloedcellen (vooral in het geval van slijm met bloed).

Analyse van slijm bij bronchitis

De klinische beoordeling van het slijm maakt het mogelijk om te bepalen of de ontsteking acuut of chronisch is, de omvang en de locatie in de longen. De analyse houdt rekening met de viscositeit, kleur, consistentie, geur en cellulaire samenstelling.

Verloop van het onderzoek

De analyse moet bij voorkeur ’s ochtends worden uitgevoerd. Voor het verstrekken van het monster is het raadzaam om niet te ontbijten om de betrouwbaarheid van de resultaten te waarborgen. Monsters die gedurende de dag worden verzameld, kunnen de gegevens verstoren vanwege de kunstmatige kleurstoffen in voedsel of dranken.

Het monster wordt in een hermetisch afgesloten fles geplaatst, bij voorkeur transparant om visuele beoordeling mogelijk te maken. Ongeveer 3 tot 5 ml slijm is voldoende. Het monster moet onmiddellijk naar het laboratorium worden gestuurd en binnen twee uur na verzameling worden geanalyseerd.

Interpretatie van de resultaten

Alleen een arts kan de resultaten interpreteren, rekening houdend met het klinische onderzoek. Normaal gesproken varieert het volume van tracheobronchiale afscheidingen tussen de 10 en 100 ml per dag.

Mogelijke resultaten volgens de analyse:

• helder en visceus slijm duidt op een virale infectie van de luchtwegen;
• een amberkleur duidt op een allergische oorsprong;
• groen, geel, bruin of bloederig slijm duidt op een inflammatoire aandoening;
• de aanwezigheid van bloed kan wijzen op een bloeding;
• meer dan 25 neutrofielen per microscopisch veld suggereren een infectie;
• een proportie van 50 tot 95% eosinofielen onthult een allergische oorsprong;
• de aanwezigheid van elastische vezels is een ernstig teken van vernietiging van longweefsel.

Voorbereiding op de analyse

In de ochtend, voor de afname, wordt aangeraden om de mond te spoelen met gekookt water met een beetje bicarbonaat. Dit vermindert de bacteriële besmetting.

Als het slijm niet gemakkelijk kan worden afgevoerd, is het raadzaam om de dag ervoor meer te drinken om de afscheidingen te verdunnen. Drie diepe inademingen gevolgd door een hoest vergemakkelijken de afname.

Om de hoest te stimuleren, kan een specifieke inhalatie worden uitgevoerd. Dit houdt in dat een oplossing van 1 liter gedestilleerd water, 150 g natriumchloride en 10 g natriumbicarbonaat tot 42-45 °C wordt verwarmd. Het inademen van de dampen gedurende 15 minuten leidt eerst tot hypersalivatie, gevolgd door hoesten. Het monster dat geanalyseerd moet worden, moet afkomstig zijn van het bronchiale slijm en niet van het speeksel.

Kenmerken van slijm

De diagnose is gebaseerd op een klinische analyse die rekening houdt met de samenstelling en het macroscopische uiterlijk.

Bij acute bronchitis is het slijm vaak helder en geurloos. Bij aanhoudend slijm zonder behandeling kan het geel of groen worden, wat duidt op een chronische evolutie. De ernstigste complicatie is de aanwezigheid van bloed, een teken van een ernstige aandoening die snelle zorg vereist.

Het is belangrijk om een arts te raadplegen als de hoest met gele, groene, bruine of bloederige expectoratie langer dan een week aanhoudt.

Veelgestelde vragen