Tandheelkundige implantatie: contra-indicaties en mogelijke complicaties

Vroeger hadden volwassenen die tanden verloren geen alternatief: ze moesten zonder tanden leven, een uitneembare prothese dragen of gebruik maken van pinnen. De voorbereiding op het dragen van uitneembare protheses was extreem pijnlijk, en het tandheelkundig materiaal inspireerde oprechte angst. Tegenwoordig hebben technologieën de tandheelkunde ook veranderd, en tandheelkundige implantologie wordt wereldwijd veel toegepast. Het enige obstakel blijven de contra-indicaties voor tandimplantatie, die strikt gerespecteerd moeten worden.

Implanten zijn geoptimaliseerd om te voldoen aan de verwachtingen en feedback van hedendaagse patiënten, en bijna iedereen die in aanmerking komt, wil er een laten plaatsen. Maar het is niet zo eenvoudig als men denkt. De potentiële complicaties zijn te ernstig om te negeren. Het succes van de ingreep en de postoperatieve revalidatie hangen volledig af van het onderzoek en de overweging van alle contra-indicaties. Sommige praktijken weigeren de implantatie uit te voeren wanneer afwijkingen de acceptatiecriteria overschrijden.

Revalidatieperiode

Het is onmogelijk om alle mogelijke complicaties op te sommen zonder in medische jargon te vervallen, maar hier is een algemeen idee. Het eerste criterium dat door de kaakchirurgen wordt geëvalueerd vóór de implantatie is de psycho-emotionele toestand van de patiënt. Als de patiënt twijfelt of gebrek aan vertrouwen heeft, is het beter om de ingreep uit te stellen, omdat dit het resultaat kan schaden.

Vervolgens wordt er een onderzoek van de mondholte uitgevoerd volgens de normen van de tandheelkundige praktijk:

• staat van de tanden;
• aanwezigheid van afzettingen op de slijmvliezen;
• eventuele cariës of gingivitis;
• röntgenfoto van de kaak;
• meting van de dikte van het alveolaire deel van het tandvlees.

De stomatoloog definieert het preoperatieve protocol, waarvan het belangrijkste doel is om de impact van de contra-indicaties te verminderen en zo de implantatie haalbaarder te maken.

De correctie van contra-indicaties is mogelijk wanneer deze relatief zijn, dat wil zeggen dat ze geen groot obstakel vormen en behandeld kunnen worden. Aan de andere kant, als de contra-indicaties absoluut zijn, moet men de risico’s zorgvuldig afwegen, omdat deze zich na de operatie kunnen manifesteren in de vorm van ernstige complicaties. Vaak weigeren chirurgen een patiënt te opereren die absolute contra-indicaties voor tandimplantatie heeft.

Onder de meest voorkomende contra-indicaties zijn bloed- en hartziekten, die bovenaan de lijst staan:

• stoornissen in de hematopoëse en bloedpathologieën;
• oncologie;
• hartfalen;
• psychiatrische stoornissen;
• pathologieën van bot- en bindweefsel;
• aandoeningen van het immuunsysteem;
• diabetes en tuberculose;
• endocriene ziekten;
• osteoporose;
• leeftijd;
• problemen met het perifere zenuwstelsel;
• bruxisme, overmatige spierspanning van de kauwspieren;
• seksueel overdraagbare aandoeningen;
• intolerantie voor anesthetica.

Wanneer het metabolisme verstoord is, of er een hormonale onbalans bestaat, hebben de implantaten moeite om zich te integreren. Processen die verband houden met osteogenese beïnvloeden ook negatief de tandimplantatie.

De meer permissieve contra-indicaties — zogenaamde relatieve — omvatten:

• slechte tanduitlijning;
• gingivitis;
• schadelijke gewoonten (roken, enz.);
• zwangerschap en borstvoeding;
• parodontitis;
• anatomische bijzonderheden van de kaak.

Deze obstakels kunnen worden gecorrigeerd of men kan een nieuwe consultatie voor de implantatie overwegen na een geschikte wachttijd, zoals het geval is na recente chemotherapie, een periode waarin een onmiddellijke ingreep wordt afgeraden.

Memo van de praktiserende arts

Er zijn veel richtlijnen te volgen. Bijvoorbeeld, het wordt aanbevolen dat rokers tijdelijk stoppen vóór de implantatie. Men mag minstens een week voor de ingreep geen anticoagulantia innemen, en de mondhygiëne moet bijzonder goed worden verzorgd. Hoewel zwangerschap niet altijd een absolute contra-indicatie is, is het verstandiger om de ingreep uit te stellen tot na de bevalling om onnodige blootstelling aan anesthesie voor de foetus te vermijden.

Onder de factoren die over het algemeen onverenigbaar zijn met het plaatsen van implantaten zijn:

• stress;
• uitputting;
• somatische stoornissen;
• allergische reacties;
• inname van bepaalde antidepressiva.

De fysieke parameters worden individueel geëvalueerd: de arts beoordeelt of er voldoende bot aanwezig is op de geplande locatie voor het implantaat, of er voldoende afstand is tussen de neusholtes en de bovenkaakholte, en wat de algemene contra-indicaties voor implantatie zijn. De specialist controleert door middel van onderzoeken of er acute chronische ziekten aanwezig zijn, of de patiënt lijdt aan verslaving aan stoffen of alcoholisme.

Moderne tandheelkunde

Tandimplantatie is een complexe ingreep, maar wanneer deze succesvol is, overtreft het resultaat vaak de verwachtingen. De implantaten lijken bijna op gezonde tanden. En hoewel er veel contra-indicaties zijn, zijn de meeste te overwinnen mits er een medische evaluatie en behandeling voorafgaand aan de ingreep plaatsvindt.

Wanneer moeten implantaten worden geplaatst? In geval van afwezigheid van meerdere tanden, een enkele tand, defecten die het dragen van uitneembare protheses belemmeren, of overmatige slijtage van het glazuur die het dagelijks leven verstoort. Implantatie is ook aangewezen in geval van malocclusie of onvolmaakte occlusie.

In alle gevallen, na de beslissing om implantaten te plaatsen, is het belangrijkste om een gekwalificeerde specialist te kiezen met positieve beoordelingen. Implantologie is geen kwestie van één dag: de arts moet de mondholte zorgvuldig onderzoeken, en hoe grondiger zijn onderzoek, hoe groter de kans op succes.

De revalidatieperiode kan zwaar zijn. Koorts kan optreden, een witachtige afzetting kan zich vormen op de littekenplaats, de wangen kunnen opzwellen, en het gezicht kan een beetje symmetrie verliezen. Vaak ervaart men een doffe pijn. Deze tekenen zijn onder de verwachte gevolgen van de ingreep en worden behandeld met een antibioticum voorgeschreven door de tandarts.

De mobiliteit van het implantaat is ook mogelijk — dit kan wijzen op een beoordelingsfout van de arts met betrekking tot de aard van het bindweefsel. Implantatie is een individuele procedure: voor sommige patiënten verloopt alles pijnloos en succesvol, voor anderen kan het implantaat enige tijd nodig hebben om zich te integreren, kunnen er pijn en koorts optreden, en kunnen ontstekingsprocessen beginnen. In dat geval moet men ofwel de handeling van de chirurg in twijfel trekken, of de specifieke kenmerken van de patiënt erkennen.

Delicate vraag

Tijdens de operatie kunnen ook complicaties optreden. Het is een chirurgische ingreep, met de inherente risico’s. Hoewel zeldzaam, kunnen de volgende complicaties worden waargenomen:

• beschadiging van de zachte weefsels;
• perforatie van de neusholte;
• perforatie van de bovenkaakholte;
• beschadiging van de alveolaire kanalen;
• beschadiging van de aangezichtszenuwen;
• oververhitting van het botweefsel;
• bloeding.

Gelukkig blijft het aantal incidenten laag — ongeveer vijf gevallen per honderd. Het is echter raadzaam om je te beschermen door zorgvuldig je arts te kiezen. Zorg voor je gezondheid, raadpleeg de beoordelingen van eerdere patiënten, en baseer je niet alleen op de prijs: een initiële besparing kan zich omzetten in dubbele kosten om complicaties te corrigeren en kan een aanzienlijke morele kost met zich meebrengen.

Is het pijnlijk?

Implantologie bestaat al lange tijd en heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van technologie. Indrukwekkende apparatuur heeft plaatsgemaakt voor zorgvuldige en respectvolle protocollen. De pijn wordt tegenwoordig goed beheerst: elke kliniek gebruikt effectieve lokale anesthetica.

Hoe verloopt een implantatie? Er wordt een incisie in het tandvlees gemaakt, een implantaat (staaf) wordt in de alveole geplaatst die de rol van wortel moet vervullen. Zodra de osteointegratie is gerealiseerd, wordt een keramische kroon op de titanium staaf bevestigd. Het hele proces wordt uitgevoerd onder toezicht van de tandarts. De aandacht die de arts aan elk geval besteedt, vermindert het risico op negatieve beoordelingen en incidenten. Het werk moet worden uitgevoerd volgens Europese normen om latere herwerkingen te voorkomen.

Kosten van implantaten

In de hedendaagse tandheelkunde maakt tandimplantatie deel uit van de dure zorg. Er zijn geen echt goedkope opties. Implantaten zijn duurzaam, en hun prijs overschrijdt ruimschoots die van uitneembare protheses. Het is een kostbare investering, maar vaak gerechtvaardigd. In Nederland kunnen de tarieven variëren afhankelijk van de complexiteit van de zaak en het medisch dossier van de patiënt, en liggen doorgaans in een indicatieve range van ongeveer 400 € tot 1.000 € per geplaatst implantaat, afhankelijk van de kliniek en de noodzakelijke aanvullende handelingen.

Conclusie

De contra-indicaties voor tandimplantatie zijn talrijk, maar de meeste zijn omkeerbaar. Het succes van de operatie hangt voor een groot deel af van de chirurg, zijn beoordeling van de gezondheidstoestand van de patiënt en zijn vaardigheden. De patiënt moet ook de aanbevelingen van de arts nauwgezet volgen om de risico’s op complicaties te minimaliseren.

In het jaar na de ingreep, evenals in de weken voorafgaand aan de operatie, moet de persoon die implantaten wil ontvangen extra aandacht besteden aan de mondhygiëne, de gezondheid van zijn tanden herstellen en zorgen voor een voeding rijk aan voedingsstoffen en vitamines.

Veelgestelde vragen