Kaken: anatomie, functies en impact op de gezondheid

Hoofdfuncties van de kaken

Het menselijk lichaam heeft een complexe en fascinerende structuur, waarbij elk element een bepaalde rol speelt. De kaken maken deel uit van de meest unieke structuren van het menselijk lichaam.

Het kaakapparaat vervult verschillende essentiële functies voor de goede werking van het organisme. Kauwen, in het bijzonder, is cruciaal. Bij tandproblemen wordt voedsel slecht gekauwd, wat kan leiden tot spijsverteringsstoornissen en verschillende ziekten. Het is daarom noodzakelijk om dagelijkse tandverzorging te waarborgen.

De eerste afwijkingen worden vaak door de tandarts ontdekt tijdens routinecontroles. Het is belangrijk om snel actie te ondernemen om complicaties op lange termijn te voorkomen.

Elk kind heeft een eigen gelaatsstructuur, beïnvloed door de grootte en vorm van zijn kaken, wat gedeeltelijk zijn uiterlijk bepaalt.

Onderzoek heeft aangetoond dat de structuur en functies van de menselijke kaken dicht bij die van herkauwers liggen. Dit suggereert dat de mens biologisch beter is aangepast aan een dieet van zachte plantaardige voedingsmiddelen dan aan harde vleesproducten.

Anatomische kenmerken van de kaken

Volgens de anatomie onderscheiden we:

• de paarse kaken;
• de onpare kaak.

Structuur van de bovenkaak

De bovenkaak is een paarse structuur met een grote functionaliteit. Elk onderdeel vervult een specifieke en onmisbare functie. Ze is verbonden met bijna alle botten van het gezicht: oogkassen, slaapbeen, oog- en neuszones.

Hoewel ze volumineus is, is de bovenkaak licht. Ze bestaat uit een centraal lichaam en vier processen: palatina, zygomatische, alveolaire en frontale. Haar bijzonderheid ligt in de vaste bevestiging aan de schedel. De wortels van de tanden zijn ondergebracht in specifieke zones van de processen.

De hoektand bevindt zich op het hoogste punt. In het midden is er een holte die wordt doorkruist door een hoofdslagader en de onderoogzenuw, en een spier die de hoeken van de mond controleert is eraan verbonden. De kaak kan hoog en smal zijn (ovaal en fijn gezicht) of laag en breed (massieve kin). De menselijke bijtkracht is lager dan die van carnivoren.

Het frontale deel steekt naar buiten uit. Het onder-temporale oppervlak vertoont een verheffing die door het zygomatische proces wordt gescheiden. Hier zijn openingen voor de tandalveolen en de laatste kiezen te vinden.

Het palatinale (of nasale) oppervlak bevat verschillende groeven en zijn processen articuleren met het zygomatische bot, wat een stevige ondersteuning voor het kauwen vormt.

In het bovenste deel bevindt zich de oogholte. De traanklier en zijn bot vormen de mediale rand die opent naar een kanaal dat leidt naar een luchtkamer verderop.

Structuur van de onderkaak

De onderkaak is mobiel, in tegenstelling tot de bovenkaak. Ze heeft de vorm van een grote boog, bestaande uit een lichaam dat in twee delen is verdeeld en verschillende processen. Het oppervlak is ruw en dient als aanhechtingspunt voor de kauwspieren.

Op het externe oppervlak bevindt zich een kinuitsteeksel met een knobbel en een opening die de tandwortels herbergt. Achteraan zijn er 16 kleine uitsteeksels in een lijn.

Ze heeft een kinbeen, gevolgd door holtes onder de tong. De hoofdopening staat de doorgang van bloedvaten en zenuwen toe. Een zijde wordt de kauwoppervlakte genoemd, de andere is de pterygoïde zijde. Eronder bevindt zich een bot dat laterale bewegingen mogelijk maakt.

Voor vragen over de structuur is het raadzaam een ervaren tandarts te raadplegen. Zelfs de minder zichtbare afwijkingen kunnen tegenwoordig worden gedetecteerd dankzij technische vooruitgang.

Waarom het belangrijk is om de anatomie van de kaken te kennen

Over het algemeen, zolang er geen ongemak is, denkt men niet aan de anatomie van zijn kaken. Toch moet men vanaf de geboorte de goede ontwikkeling van het kaaksysteem in de gaten houden.

De kaken vervullen essentiële functies en moeten goed gevormd zijn. Bij jongeren is correctie eenvoudiger, soms zonder chirurgie. Bij volwassenen zijn de ingrepen vaak complex, wat de plaatsing van platen vereist met risico’s voor de aangezichtszenuwen, bloedvaten of de hersenvliezen.

De plaatsing van protheses (bij volwassenen of kinderen) hangt af van de vorm, dikte en specificaties van de kaken.

Trauma van de kaak en competente specialist

Bij een trauma moet men snel raadplegen. De betrokken specialisten zijn traumatologen, orthodontisten, chirurgen en tandartsen.

Afwijkingen verschijnen vaak rond de leeftijd van 5 jaar. Dit is een ideaal moment om in te grijpen. Een eenvoudige procedure of behandeling kan voldoende zijn om spraak-, zicht-, gehoor- of occlusieproblemen te voorkomen.

Afhankelijk van de gevallen kan er een wachttijd nodig zijn voor een operatie, vooral bij ernstige aangeboren afwijkingen, die niet alleen anatomisch zijn.

Slechte occlusie en de effecten op de gezondheid

Slechte occlusie kan het hele lichaam beïnvloeden. Een verschuiving tussen de kaken verandert de houding en veroorzaakt pijn in het hele lichaam. Het kan scoliose of rugpijn veroorzaken. Het moment van optreden hangt af van de leeftijd en de algemene gezondheidstoestand.

Het kan veroorzaakt worden door een te grote prothese, een slecht geplaatste kroon of het verlies van tanden.

Onderzoekers hebben een verband gelegd tussen mondademhaling, duimzuigen, nagelbijten en rugpijn. Een Franse uitdrukking zegt: “Pijn in de rug? Raadpleeg een tandarts.” En het bevat een deel van de waarheid, want alle lichaamssystemen zijn met elkaar verbonden.

Veelgestelde vragen