Hoe vaak een MRI laten maken: klinische aanbevelingen

Magnetische resonantiebeeldvorming (of MRI) is tegenwoordig een van de meest nauwkeurige methoden voor neurobeeldvorming, gebaseerd op het fenomeen van nucleaire magnetische resonantie. Het is een sleuteltechniek voor de diagnose van neurologische aandoeningen van welke aard dan ook, waarvoor MRI-onderzoeken van de hersenen en het ruggenmerg worden uitgevoerd.

Moderne diagnostische methoden zijn gebaseerd op complexe fysieke fenomenen, die de niet-ingewijde patiënt kunnen verwarren met de subtiliteiten van de nucleaire fysica of de theorie van magnetische resonantie. En aangezien iedereen weet dat frequente onderzoeken zoals röntgenfoto’s of computertomografie bepaalde risico’s met zich mee kunnen brengen, wordt deze voorzichtigheid ook toegepast op andere technieken. MRI wordt ook vaak in twijfel getrokken. Bovendien wordt het vaak verward met computertomografie (CT-scan), die gebruikmaakt van röntgenstralen en waarvan herhaald gebruik schadelijk kan zijn voor de gezondheid.

Het is moeilijk om categorisch te antwoorden op de vraag hoe vaak MRI’s kunnen worden gemaakt: aan de ene kant zijn er geen duidelijke schadelijke effecten gerapporteerd die verband houden met MRI in de gangbare medische praktijk. Aan de andere kant zou blootstelling aan hoge frequentie magnetische velden theoretisch invloed kunnen hebben op het menselijk lichaam, en de afwezigheid van waargenomen effecten tot nu toe garandeert niet dat dit altijd zo zal blijven. Magnetische velden en radiogolven worden als veilig beschouwd, maar het wordt aanbevolen om een mobiele telefoon niet direct op het lichaam te plaatsen.

Bovendien verspreiden de media soms alarmerende informatie over geomagnetische velden, zonne-magnetische stormen en hun effecten, informatie die vaak slecht onderbouwd is maar mensen die gevoelig zijn voor geruchten verontrust. Daarom moet de beslissing over de frequentie van MRI’s aan de arts worden overgelaten, die deze zal vaststellen op basis van de toestand van de patiënt en de medische indicaties.

De MRI-procedure kan belastend zijn en bij sommige patiënten psychologische problemen veroorzaken. Het feit dat men in een gesloten apparaat wordt geplaatst, veroorzaakt bij mensen met claustrofobie een sterke onbehagen dat kan evolueren naar een angstaanval en de algemene toestand kan verergeren.

Contra-indicaties voor MRI

Patiënten met pacemakers mogen niet aan dit onderzoek worden blootgesteld vanwege het risico op disfunctie van het apparaat. Wat betreft het effect van magnetische velden op de foetus, zijn er geen definitieve gegevens, daarom wordt zwangerschap als een contra-indicatie beschouwd vanaf het derde trimester. Meer specifiek wordt MRI alleen aanbevolen als het voordeel voor de moeder opweegt tegen het potentiële risico voor het kind. Onder de andere categorische contra-indicaties zijn:

• de aanwezigheid van plastic of metalen implantaten in het lichaam van de patiënt;
• de noodzaak van continue fysiologische monitoring van de patiënt;
• de aanwezigheid van implantaten in het middenoor of KNO-aandoeningen;
• de postoperatieve periode na een ingreep aan een hernia wanneer er metalen fixaties zijn geplaatst;
• de aanwezigheid van een ferromagnetisch Ilizarov-apparaat, dat de beeldvorming kan verstoren door de interactie met de magnetische velden.

Het onderzoek van het ruggenmerg (of de wervelkolom, zoals patiënten vaak zeggen) wordt voorgeschreven in de volgende gevallen:

• in geval van een werveltrauma met verdenking op schade aan het ruggenmerg;
• verdenking van een hernia;
• het aantonen van tekenen van myelopathie;
• verdenking van multiple sclerose.

Hoe vaak een MRI laten maken?

De aanbevolen frequentie van onderzoeken voor multiple sclerose en myelopathie is één tot twee keer per jaar. Voor hernia’s, als de diagnose is gesteld en er geen neurologische manifestaties optreden, kan een controle om de twee tot drie jaar voldoende zijn. Sommige gevallen vereisen echter herhaalde onderzoeken:

• na intense fysieke inspanning die heeft geleid tot verslechtering van de toestand;
• verschijning van neurologische manifestaties (tekorten) zoals spierzwakte of verminderde spierspanning, vooral in het bekkengebied;
• als de patiënt een werveltrauma heeft opgelopen;
• wanneer follow-up vereist is in het kader van behandeling door een manueel therapeut en beeldvormingsgegevens nodig zijn om de behandeling te sturen.

Hoewel de methode zelf niet schadelijk is, kan MRI ongemak veroorzaken voor de patiënt: de duur (tot 1 uur), het hoge geluidsniveau en de noodzaak om lange tijd stil te blijven liggen in de tunnel van het apparaat maken het onderzoek subjectief belastend voor sommige personen.

Clinisch gezien kunnen de informatie die door de MRI wordt verstrekt, overlappen met die van andere onderzoeken, zodat de arts kan inschatten dat een nieuw onderzoek niet nodig is als alle vereiste gegevens al beschikbaar zijn. Het is dus over het algemeen niet nuttig om MRI’s te vaak te herhalen. In het algemeen rechtvaardigt de anatomische evolutie van het lichaam niet meer dan twee MRI’s per jaar, tenzij er een specifieke medische indicatie is.

Veelgestelde vragen