Een compressiefractuur van de wervelkolom herkennen

De rug is super belangrijk. Soms kan een ongeluk een compressiefractuur van de wervels veroorzaken. Een snelle diagnose van een blessure aan de wervelkolom voorkomt onaangename rugpijn.

MedCluster.NL

Minder twijfels.
Meer duidelijkheid.

2 e-mails per maand

Heldere uitleg, praktische tips en een selectie artikelen om je gezondheid in het dagelijks leven beter te begrijpen.

Tijd om ook aan jezelf te denken?

De rug wordt dagelijks aan veel belasting blootgesteld. De wervelkolom, bestaande uit wervels die met elkaar verbonden zijn door kraakbeen, ondersteunt een groot deel van deze druk. Aangezien de wervels klein zijn, kan een compressiefractuur in het begin onopgemerkt blijven.

Een diffuse rugpijn is vaak het eerste en enige teken van een wervelfractuur in het vroege stadium. Het is een trauma van de wervelkolom, veroorzaakt door een externe kracht die druk uitoefent op een wervel.

Onder deze druk wordt de wervel samengedrukt en krijgt een wigvorm (in de vorm van een wig).

In sommige zeldzame gevallen kan het achterste deel van de wervel in het wervelkanaal doordringen en aanzienlijke druk uitoefenen op het ruggenmerg. Dit kenmerkt de ernstigste vormen van compressiefractuur.

Soorten vervormingen

De niveaus van hoogtevermindering van de wervels zijn als volgt verdeeld:

  • vermindering van minder dan 50 %;
  • vermindering van ongeveer 50 %;
  • vermindering van meer dan 50 %.

Daarnaast worden de fracturen onderscheiden op basis van:

  • de mate van vervorming van de kolom;
  • de complicaties die gepaard gaan met het trauma.

Thoracale fractuur

Deze treft meestal de 11e en 12e thoracale wervels, evenals de 1e lumbale wervel. De compressie is hier bijzonder uitgesproken vanwege de hoge mechanische belasting.

Lumbale fractuur

Deze betreft doorgaans de 1e lumbale wervel.

Dit kan leiden tot compressie van de zenuwwortels van het ruggenmerg.

Cervicale fractuur

Deze is zeldzamer en komt meestal voor na verkeersongelukken, zware vallen of harde klappen op het hoofd.

Soorten fracturen

In niet-gecompliceerde gevallen kan de compressiefractuur geen merkbare pijn veroorzaken, vooral in de lumbale of cervicale gebieden. Zonder beeldvorming (röntgenfoto) kan de diagnose moeilijk zijn.

Wanneer de hoogte van een wervel met meer dan 30 % afneemt, worden bewegingen pijnlijk of onmogelijk. De kolom staat dagelijkse handelingen niet meer toe.

Een gecompliceerde fractuur leidt tot intense pijn op de impactplaats.

Oorzaken van vervormingen

Fracturen worden meestal veroorzaakt door schokken, ongevallen of sprongen van een hoogte. Het is belangrijk om elke heftige druk of trauma op de cervicale of thoracale wervels te vermijden.

Een compressiefractuur compromitteert de stabiliteit van de wervelkolom. Het versnelt de ontwikkeling van vervormingen. Na een geschikte behandeling kunnen de pijnklachten verdwijnen, wat een volledig herstel mogelijk maakt.

Beschrijving van de letsels

Een compressiefractuur kan leiden tot:

  • gelokaliseerde pijn (van mild tot ernstig) op de impactplaats;
  • ongemak of beperking van de beweging;
  • toenemende zwakte in de ledematen, en andere symptomen.

Osteoporose

De fractuur kan ook optreden als gevolg van osteoporose, een aandoening die de botten verzwakt. De tekenen zijn:

  • significant verlies van botmassa;
  • botten die te fragiel zijn geworden;
  • onvermogen van de kolom om een normale belasting te dragen.

Statistieken tonen aan dat veel mensen boven de 70 jaar al een wervelfractuur hebben gehad. De rug kan dan door een kyfose kromtrekken en de lengte kan afnemen.

Kyfose

Dit is een vervorming van de bovenrug, die leidt tot de vorming van een bult. De patiënt ervaart ernstige pijn. In gevorderde gevallen kan deze vervorming de werking van het hart, het spijsverteringssysteem en de algehele toestand beïnvloeden.

Explosiefracturen

Er zijn ook zogenaamde “explosiefracturen”, waarbij de wervel letterlijk wordt vergruist. Botfragmenten kunnen dan loskomen, de verbindingen met andere structuren verbreken en ernstige complicaties veroorzaken.

Dit type fractuur vereist meestal een spoedoperatie.

Gevolgen van compressiefracturen

Thoracaal letsel

Een schok in de bovenrug kan onregelmatige ademhaling veroorzaken, zelfs tijdelijke stops. De kolom kan enige tijd gespannen blijven na het trauma.

Bijwerkingen zijn onder andere milde pijn, bewegingsbeperkingen, uitstralende pijn naar de buik of zenuwstoornissen. De gebroken wervel kan voelbaar en pijnlijk zijn.

Lumbaal letsel

Lumbale fracturen leiden ook tot ademhalingsproblemen. Rotatiebewegingen zijn vaak onmogelijk. Andere symptomen zijn: neurologische problemen, hoofdpijn, braken en misselijkheid.

Diagnose

Om een compressiefractuur te diagnosticeren, moet men een specialist raadplegen. De arts zal nauwkeurig de plaats van de fractuur bepalen (thoracale of cervicale zone).

Röntgenfoto’s helpen andere soorten letsels of de aanwezigheid van tumoren uit te sluiten. MRI (magnetische resonantiebeeldvorming) biedt een gedetailleerder beeld van de schade.

Botdensitometrie

Bij vrouwen wordt dit onderzoek aanbevolen om osteoporose op te sporen of te evalueren.

Neurologisch consult

De neuroloog beoordeelt de toestand van het zenuwstelsel, de ruggenerven en het ruggenmerg.

Myelografie

Dit uitgebreide onderzoek controleert de integriteit van het ruggenmerg en detecteert eventuele stoornissen als gevolg van de fractuur.

Aanvullende onderzoeken

Een gedetailleerdere analyse van de botstructuur kan worden uitgevoerd met een CT-scan. Dit maakt het mogelijk om letsels van de wervelkolom of de thorax nauwkeurig te detecteren. De arts kan ook bloedonderzoek, een volledige scan en een elektrocardiogram voorschrijven.

Revalidatie

De compressiefractuur vereist een langdurige en multidisciplinaire behandeling. Het herstel omvat medicatie, langdurige rust en het dragen van een lumbale brace.

Een gepersonaliseerd oefenprogramma wordt voorgeschreven om de rugspieren te versterken en de houding te verbeteren.

Het is essentieel om rugpijn, zelfs mild, niet te negeren. Slechts één gebroken wervel kan op termijn functionele problemen veroorzaken en de ontwikkeling van artrose in de wervelkolom bevorderen. Het is ten zeerste af te raden om zelf te proberen te genezen bij vermoeden van een fractuur.

Mark van Dijk
Arts Spoedeisende Geneeskunde
mark.van.dijk@medcluster.nl
Neem contact op met de auteur

Ontvang onze volgende selectie artikelen

MedCluster.NL

Begrijp je gezondheid beter.
Maak weloverwogen keuzes.

2 e-mails per maand

Een klacht die je wilt begrijpen, een veelgehoorde opvatting die je wilt toetsen of een vraag voor je huisarts: ontvang onze selectie artikelen voor meer inzicht in je dagelijkse gezondheid.

Veelgestelde vragen

Wat is een compressiefractuur van de wervelkolom?
Het is een fractuur die optreedt wanneer een van de wervels onder een overmatige druk ineenstort, vaak gerelateerd aan een val, een ongeluk of een botverzwakking zoals osteoporose.
Wat zijn de symptomen van een compressiefractuur van de wervelkolom?
Acute pijn in de rug, moeite met bewegen, stijfheid, soms een zichtbare vervorming en in sommige gevallen neurologische problemen als het ruggenmerg wordt samengedrukt.
Hoe diagnoseer je deze fractuur?
De diagnose wordt gesteld door een klinisch onderzoek gevolgd door beeldvormingsonderzoeken zoals röntgenfoto's, CT-scans of MRI om de fractuur te bevestigen en de omvang van de schade te beoordelen.
Wat zijn de risicofactoren?
Osteoporose, gevorderde leeftijd, gewelddadige trauma's, bepaalde kankers of metabole ziekten verhogen het risico op een compressiefractuur.
Welke behandeling wordt voorgeschreven voor een compressiefractuur?
De behandeling kan conservatief zijn met rust, pijnstillers en fysiotherapie, of chirurgisch in geval van complicaties of een instabiele fractuur, om de kolom te stabiliseren.
Wat is de hersteltijd?
Deze varieert afhankelijk van de ernst, van enkele weken tot enkele maanden, met een aangepaste revalidatie om mobiliteit en kracht te herstellen.
Kun je compressiefracturen van de wervelkolom voorkomen?
Ja, door een dieet rijk aan calcium en vitamine D, regelmatige lichaamsbeweging en de behandeling van osteoporose om de botten te versterken.