Scheur van de enkelbanden: symptomen, zorg en herstel

De scheur van de enkelbanden is een veelvoorkomende blessure die bij iedereen kan voorkomen, vaak na een verkeerde beweging of een scherpe draai. Vrouwen die hoge hakken dragen en sporters zijn bijzonder kwetsbaar.

Maar soms is het al genoeg om op een ongelijk oppervlak te lopen of te rennen om de enkel te verzwikken.

Tekenen van een ligamentaire scheur

De enkelbanden zijn vezelachtige structuren die de botten van de voet met die van het been verbinden. Ze kunnen beschadigd raken:

• bij een draaiing van de voet;
• als gevolg van een plotselinge belasting.

Er zijn twee soorten ligamentaire scheuren:

• totaal (volledige scheur);
• gedeeltelijk (scheur van enkele vezels).

In beide gevallen is behandeling noodzakelijk. De symptomen van een gedeeltelijke scheur zijn:

• moeite of pijn bij het plaatsen van de voet op de grond;
• blauwe plekken en zwellingen aan de bovenkant en zijkanten van de voet.

De tekenen van een volledige scheur zijn ernstiger:

• hemartrose (bloed in het gewricht, gerelateerd aan de scheur van bloedvaten);
• intense pijn bij het lopen en bij aanraking;
• oedeem en uitgebreide blauwe plekken over de hele voet, inclusief de voetzool.

De diagnose kan worden bevestigd door de “voorste schuif” test:

1. De arts pakt de onderkant van het been vast;
2. duwt de achterkant van de voet naar voren;
3. Een abnormale verschuiving bevestigt de blessure.

Naast het klinisch onderzoek zijn beeldvormende onderzoeken nodig om de schade nauwkeurig te beoordelen:

• MRI;
• CT-scan;
• röntgenfoto.

De behandeling hangt af van de ernst van de blessure. Gedeeltelijke scheuren worden conservatief behandeld. Totale scheuren (met name van de tibiofibulaire syndesmose of de deltoïde band) vereisen ziekenhuisopname en vaak een operatie, gevolgd door een aangepaste revalidatie.

Behandeling van de ligamentaire scheur

In geval van een gedeeltelijke scheur omvat de behandeling:

• volledige immobilisatie van de voet;
• taping of een spalk om het gewricht te stabiliseren;
• toepassing van ijs;
• pijnstillers en lokale of orale ontstekingsremmers;
• fysiotherapie sessies.

Als de ligamenten volledig zijn gescheurd, is chirurgische hechting essentieel. Als dit niet binnen een maand gebeurt, zal het herstel moeilijker zijn en zullen de pijnklachten aanhouden.

Blessure van de syndesmose

Een van de ernstige blessures van de voet betreft de syndesmose, met scheur:

• van de interne bevestigingen van de enkel;
• van de voorste en achterste tibiofibulaire ligamenten.

Dit type blessure wordt vaak veroorzaakt door een externe draaiing van de voet en gaat vaak gepaard met een fractuur van de enkelknobbel.

De diagnose is gebaseerd op een röntgenfoto na lokale anesthesie. De behandeling kan conservatief of chirurgisch zijn.

In geval van weigering of onmogelijkheid om te opereren, wordt een meerfasenprotocol toegepast:

1. Alcohol-novocaïne anesthesie;
2. Plaatsing van een gips voor 5 weken;
3. Verwijderbare spalk gedurende 14 dagen;
4. Gerichte massages;
5. Functionele revalidatie (oefeningen).

Als de pijn langer dan 3 tot 6 maanden aanhoudt, wordt chirurgie noodzakelijk. De operatieve opties omvatten:

• plaatsing van synthetische banden of pezen door de botten;
• bevestiging van het ligament met een schroef.

Scheur van de deltoïde band

Vaak geassocieerd met een fractuur, wordt deze blessure gedetecteerd door beeldvorming. De behandeling volgt deze stappen:

1. Lokale anesthesie;
2. Reductie van de enkel;
3. Chirurgische hechting van het ligament;
4. Gipsimmobilisatie;
5. Spier- en gewrichtsrevalidatie.

In complexe gevallen kan het gips 2 maanden worden behouden, gevolgd door meer dan 60 dagen van herstel.

Revalidatie

Revalidatie is essentieel om restverschijnselen te elimineren en het gewricht te versterken. Het omvat:

• fysiotherapie;
• massages;
• kuurbehandelingen;
• hydrotherapie;
• fysiotherapie.

Een strikte opvolging maakt het mogelijk:

• de ligamenten in korte tijd te versterken;
• herhalingen te voorkomen.

Tijdens de hele revalidatie wordt een stijve of semi-stijve orthese aanbevolen. Deze beschermt de ligamenten, vermindert de belasting op de spieren en voorkomt vervormingen of botverplaatsingen.

Om de orthese te kiezen, hoeft men alleen maar te weten:

• de schoenmaat;
• de omtrek van de enkel op het smalste punt;
• de omtrek boven de enkelknobbel;
• de omtrek van het been tussen de enkel en de knie.

Orthesen kunnen zijn:

• stijf (voor ernstige blessures);
• semi-stijf (voor gedeeltelijke scheuren).

Ze zijn gecontra-indiceerd in geval van gecombineerde blessures (scheur + brandwond). Het niet volgen van de voorschriften kan leiden tot een slechte genezing, chronische pijn of zelfs invaliditeit.

Het naleven van de behandelingen, van de diagnose tot het einde van de revalidatie, is de sleutel tot een herstel zonder restverschijnselen.

Veelgestelde vragen