Scheur van de meniscus van de knie: symptomen, behandeling en revalidatie

De scheur van de meniscus van de knie is een steeds vaker voorkomende blessure, vooral door de sterke fysieke belasting die dit gewricht dagelijks ondergaat. De meniscus is een kraakbeenachtig weefsel dat een schokabsorberende rol speelt. Als het gezond is, beweegt de knie vrij, zonder pijn of geluid. Bij buigen en strekken wordt de meniscus samengedrukt en neemt vervolgens zijn oorspronkelijke vorm weer aan. Elke knie heeft twee menisci:

• de binnenste meniscus (mediaal);
• de buitenste meniscus (lateraal).

Dankzij een goede doorbloeding van de knie genezen kleine blessures snel met een korte revalidatie. Een scheur van de meniscus vereist echter een langere behandeling en soms een operatie, vooral als de scheur bevestigd is. Het herstel kan dan enkele maanden duren.

Tekenen van een scheur van de meniscus

Een actieve levensstijl, een verkeerde beweging, een val of een abrupte draai van het been kunnen een scheur van de meniscus veroorzaken. De meest voorkomende betreft de mediale meniscus. De bijbehorende symptomen zijn:

• stevige pijn bij het lopen;
• pijn bij palpatie;
• ongemak bij het op- of aflopen van trappen;
• zwelling van de knie door een ophoping van vloeistof;
• knappend of klikkend geluid;
• warmtegevoel in het spiergebied rond de knie;
• zichtbare spieratrofie rond de blessure.

Deze tekenen zijn niet altijd met het blote oog zichtbaar. Bij aanhoudende pijn is een consult bij een orthopeed of traumatoloog noodzakelijk. De diagnose is vaak gebaseerd op een MRI of röntgenfoto. Een scheur van de buitenste meniscus veroorzaakt meestal scherpe pijn, terwijl een blessure van de binnenste meniscus eerder leidt tot doffe pijn in de dij.

Behandeling van de scheur van de meniscus

Elke blessure van de meniscus vereist medische zorg. Huismiddeltjes of kompressen zijn niet voldoende. Het uitstellen van de consultatie maakt de behandeling moeilijker en verlengt het herstel. In de moderne geneeskunde zijn conservatieve behandelingen mogelijk, als aanvulling of alternatief voor chirurgie.

Elke casus is uniek. De behandeling hangt af van verschillende criteria:

• leeftijd van de patiënt;
• omvang van de scheur;
• levensstijl (fysieke activiteit, beroep, enz.).

Geen enkele behandeling mag worden gestart zonder medisch advies. In de tussentijd kan een compressieverband of een ijszak worden aangebracht en moet de geblesseerde been worden ontzien. Het is ook aan te raden om het been omhoog te leggen. Als de blessure licht is, kan een eenvoudige gips voldoende zijn. In geval van een bevestigde scheur is een operatie vaak noodzakelijk. Dit wordt gevolgd door pijnstillers en supplementen die de genezing bevorderen, zoals:

• diclofenac;
• ibuprofen;
• meloxicam;
• hyaluronzuur (bijv. Ostenil);
• chondroprotectoren.

Met de huidige actieve levensstijl komen meniscusblessures vaak voor. Men schat dat 70% van de gevallen de mediale meniscus betreft, 20% de laterale meniscus, en slechts 5% beide tegelijkertijd.

Soorten scheuren van de meniscus

Specialisten onderscheiden verschillende vormen van scheuren:

• obliquus;
• verticaal;
• longitudinaal;
• degeneratief;
• horizontaal;
• radiaal;
• op het niveau van de hoorns van de meniscus.

Graden van ernst en symptomen

Chirurgen onderscheiden acute en chronische vormen van scheuren. De ernstniveaus zijn als volgt:

1. Kleine scheur van de mediale meniscus: medicamenteuze behandeling is voldoende, geen chirurgie nodig.
2. Gemiddelde scheur: duidelijke pijn en zwelling, behandeling is nodig om chronificatie te voorkomen.
3. Ernstige scheur: intense pijn, hematoom, oedeem, verlies van mobiliteit. Een operatie is noodzakelijk.

Ouderen zijn meer blootgesteld aan degeneratieve scheuren, zelfs zonder trauma. Met de leeftijd verliest het kraakbeen zijn elasticiteit. De tekenen omvatten pijn bij het lopen, lichte inspanning, zwelling en loopstoornissen. Rust, koude kompressen en een snelle consultatie zijn essentieel.

Revalidatiefase

Na een scheur van de meniscus, of deze nu intern of extern is, is een aangepaste revalidatie noodzakelijk, vooral na een operatie. Het protocol omvat:

• fysiotherapie met aangepaste oefeningen;
• medicamenteuze behandeling (ontstekingsremmers, chondroprotectoren);
• fysiotherapiesessies en massages;
• volledige rust en afwezigheid van inspanning gedurende 6 tot 12 maanden.

Als de aanbevelingen worden opgevolgd, is de genezing volledig. Enkele pijnen kunnen aanhouden bij intense inspanningen of bij weersveranderingen.

De revalidatie verloopt in vijf fasen:

1. Week 1 tot 8: zachte oefeningen en massages.
2. Maanden 2 en 3: vermindering van oedeem, introductie van lopen.
3. Fase van hernemen van bewegingen met lichte jogging.
4. Fase van intensivering: meer intensieve oefeningen, gecontroleerd hardlopen. Bij pijn onmiddellijk raadplegen.
5. Eindfase: volledige terugkeer van functies, verdwijnen van symptomen.

Na de behandeling is het cruciaal om de fysieke inspanningen te monitoren om een nieuwe blessure te voorkomen. De spierrevalidatie en het gebruik van supplementen moeten worden voortgezet. Tijdens het sporten is het dragen van compressiekniebanden aan te raden.

Veelgestelde vragen