Symptomen van exacerbatie van chronische bronchitis: een opvlamming herkennen

Chronische bronchitis is een diffuse en progressieve ontstekingsreactie die de bronchiën aantast. Het ontbreken van een geschikte behandeling gedurende een lange periode kan leiden tot een morfologische herstructurering van de bronchiale wand en de vernietiging van de peribronchiale weefsels.

Wat is chronische bronchitis?

Bronchitis is niets anders dan de ontsteking van het slijmvlies van de bronchiën. Het kan acuut of chronisch zijn. Acute bronchitis wordt gekenmerkt door uitgesproken symptomen, die geleidelijk afnemen onder invloed van een antibioticabehandeling en medicijnen die de bronchiën verwijden.

Men spreekt van een overgang naar de chronische vorm wanneer de symptomen van bronchitis periodiek terugkeren, meerdere keren per jaar. De ziekte manifesteert zich dus elke 4 tot 5 maanden, verergerend in de herfst-winter en in het voorjaar. Men beschouwt de chronische vorm wanneer de bronchitis gedurende twee opeenvolgende jaren of langer terugkeert.

Chronische bronchitis: types en classificatie

Tijdens opvlammingen worden de symptomen van de ziekte sterker. Purulente sputum duidt op purulente bronchitis, terwijl een meer slijmerige hoest wijst op catarrale bronchitis.

De volgende tekenen zijn kenmerkend voor purulente bronchitis in de fase van exacerbatie:

• sterke en verstikkende hoest;
• zwakte en snelle vermoeidheid;
• overmatig zweten;
• verhoging van de lichaamstemperatuur;
• rillingen en koortsaanvallen.

Al deze tekenen duiden op een acute intoxicatie die zich ontwikkelt tijdens de voortgang van de ziekte. Catarrale bronchitis kan minder spectaculair evolueren en praktisch onopgemerkt blijven voor de patiënt.

Bovendien, afhankelijk van de mate van verstoring van de longventilatie, onderscheiden we de volgende vormen:

• chronische obstructieve bronchitis, gekenmerkt door een verslechtering van de longventilatie;
• niet-obstructieve bronchitis, gekenmerkt door de afwezigheid van ventilatiestoornissen.

In de niet-obstructieve vorm zijn er geen significante veranderingen in de ventilatie. De behandeling kan dan plaatsvinden met behulp van antibiotica en antivirale middelen. Antibiotica helpen de ontsteking te verminderen. Om de afvoer van bronchiale secreties te vergemakkelijken, worden expectorantia gebruikt.

Onder de belangrijkste symptomen van obstructieve bronchitis:

• droge hoest die ’s ochtends verergerd;
• dyspneu;
• piepende ademhaling tijdens de auscultatie;
• verlengde en moeizame uitademing.

Criteria voor remissie en exacerbatie van chronische bronchitis bij kinderen en volwassenen

Chronische bronchitis kan zich 3 tot 4 keer per jaar manifesteren. De periodes van exacerbatie, met het optreden van de hierboven beschreven symptomen, wisselen af met korte periodes van remissie waarin de patiënt verlichting en verbetering van zijn algehele toestand ervaart. De opvlammingen manifesteren zich anders bij kinderen en volwassenen. Bij volwassenen is er over het algemeen sprake van het optreden van een hoest met of zonder sputum, dyspneu en soms koorts.

Bij kinderen jonger dan 3 jaar kunnen de symptomen minder duidelijk zijn; vaak overheerst de verslechtering van de algehele toestand: prikkelbaarheid, weigering om te eten, huilen, lethargie. De hoest kan in het begin afwezig zijn. Om chronische bronchitis definitief te elimineren, is het noodzakelijk om de behandeling voort te zetten, zelfs tijdens de remissiefases.

Klinisch syndroom van exacerbatie

De antibioticabehandeling van chronische bronchitis kan op moeilijkheden stuiten en weinig effectief zijn, vooral als de ziekte gevorderd is. Het ontstekingsproces beïnvloedt niet alleen de oppervlakkige laag, maar het gehele bronchiale weefsel, wat leidt tot vernauwing en soms onomkeerbare vervorming. Onder de klassieke tekenen van chronische bronchitis vinden we:

• paroxysmale hoest;
• kortademigheid, verergerend bij inspanning;
• sputum van slijm.

Om een geschikte behandeling voor te schrijven, onderzoekt de arts de patiënt en bepaalt hij de huidige vorm van de ziekte. De analyse van de aard van de secreties wordt ook bestudeerd om te beslissen over de noodzaak van antibiotica, antivirale middelen of antihistaminica.

Aanvullende onderzoeken

De diagnose bronchitis kan al in de eerste minuten van het consult worden gesteld, na de anamnese, auscultatie en klinisch onderzoek. De aanvullende methoden omvatten:

• bloedonderzoek om ontstekingsmarkers en de aanwezigheid van een infectiesyndroom te zoeken;
• spirometrie om de longcapaciteit en de aanwezigheid van een obstructief syndroom te evalueren;
• thoraxfoto;
• bronchoscopie waarmee de luchtwegen visueel kunnen worden geïnspecteerd en monsters voor analyses kunnen worden genomen.

Een bloedonderzoek kan een neutrofiele leukocytose onthullen in geval van een acute vorm. Spirometrie maakt het mogelijk om een obstructief syndroom te objectiveren. De thoraxfoto helpt om longoedeem, tuberculose of andere pathologieën uit te sluiten. Bronchoscopie maakt het mogelijk om materiaal voor microbiologische onderzoeken te verzamelen.

Behandeling van bronchitis bij volwassenen in de periode van exacerbatie

Tijdens de exacerbatie verergeren de symptomen: toename van muco-purulente secreties, verergering van de hoest, koorts en asthenie. Een volledige aanpak is noodzakelijk met een grondige evaluatie, gevolgd door de eventuele voorschrijving van antibiotica, ontstekingsremmers en expectorantia. Antibiotica moeten door een professional in de medische omgeving worden gekozen, afhankelijk van de vorm en het stadium van de ziekte, de contra-indicaties en de allergische voorgeschiedenis. Rust, overvloedige hydratatie en het stoppen met schadelijke stoffen worden aanbevolen.

Behandeling van bronchitis bij kinderen in de periode van exacerbatie

Bij kinderen vindt de behandeling plaats onder strikte controle van een specialist. In milde vormen kunnen krachtige medicijnen en antibiotica vaak worden vermeden. De arts zal maatregelen aanbevelen zoals:

• overvloedige hydratatie;
• rust;
• koortsverlagers indien nodig.

De arts kan ook inhalaties, lauwe voetbaden of verwarmende kompressen voorschrijven afhankelijk van de behoeften.

Behandeling in de remissiefase voor kinderen en volwassenen

De follow-up in de remissiefase moet voorzien in:

• het eventueel gebruik van sulfamiden in depot tijdens het winterseizoen;
• het versterken van de immuniteit;
• het uitvoeren van specifieke ademhalingsoefeningen;
• de praktijk van geleidelijke verhardingsmaatregelen.

Een aangepaste voeding wordt ook aanbevolen: verse groenten en fruit, voldoende eiwitinname, plantaardige oliën zoals koolzaad- of olijfolie. Vaccinatie tegen seizoensgebonden luchtweginfecties kan worden aangeboden aan patiënten met chronische bronchitis.

Preventie van exacerbaties

Om opvlammingen van chronische bronchitis te voorkomen, is het belangrijk om uitlokkende factoren te elimineren, zoals:

• tabak en alcohol;
• herhaalde blootstelling aan kou;
• stofrijke ruimtes;
• contact met mensen met acute of virale luchtweginfecties.

Het versterken van de immuniteit en de praktijk van geschikte ademhalingsoefeningen vormen aanvullende preventieve maatregelen.

Veelgestelde vragen