Gat in het stuitbeen: oorzaken, evolutie en behandelingsopties

Het epitheliale traject van het stuitbeen is een aandoening die zich ontwikkelt tijdens het intra-uteriene leven.

Tijdens de embryonale periode vindt er een onvolledige reductie van de spieren in het caudale gebied plaats. Om deze reden blijft er achter het stuitbeen een traject bedekt met epitheel. Van dichtbij bekeken, is er een kleine opening op het niveau van het stuitbeen waar te nemen.

Deze anomalie is relatief zeldzaam en komt het vaakst voor bij jongens. Over het algemeen trekt dit kleine gaatje de aandacht en veroorzaakt het problemen bij het kind wanneer het de adolescentie nadert.

Ontwikkeling van het coccygeale traject bij het kind

Bij pasgeborenen is het epitheliale traject nog primitief. De opening bevindt zich meestal in de intergluteale plooi. In het begin, als ouders niet veel aandacht aan dit gebied besteden, blijft het traject bij het stuitbeen bijna onopgemerkt.

In de eerste jaren van het leven veroorzaakt de coccygeale sinus geen symptomen en blijft vaak ongecompliceerd, wat de reden is dat ouders zelden een arts raadplegen over dit onderwerp.

Problemen verschijnen meestal op het moment van de puberteit. Op de plaats van het traject beginnen haren te groeien, en de afscheidingen van de klieren accumuleren zich. De huid herbergt een groot aantal bacteriën, wat ook te verklaren is door de nabijheid van de anus.

In deze periode, als de bestaande openingen geen voldoende drainage bieden, begint een ontstekingsproces dat geleidelijk de omliggende weefsels aantast. Onvoldoende persoonlijke hygiëne verhoogt het risico op infectie. Zo concluderen we dat de gevaarlijkste periode voor de ontwikkeling van de sinus de adolescentie is.

Klinische manifestaties

Over het algemeen evolueert het epitheliale traject bij pasgeborenen zonder symptomen, dat wil zeggen dat het ongecompliceerd is. Op de kleuterschoolleeftijd kan de kleine opening al zichtbaar zijn, maar deze is meestal zonder complicaties.

Rond de adolescentie, wanneer de beharing toeneemt en de huidklieren actiever worden, verschijnt het risico op complicaties. In geval van een gecompliceerde evolutie zijn er verschillende stadia mogelijk:

• acute periode;
• chronische vorm (fistel).

De acute vorm manifesteert zich door pijn op het niveau van de sacro-coccygeale gewricht. Na verloop van tijd verergert de pijn, en het wordt onmogelijk om te zitten. De lichaamstemperatuur kan stijgen. Lokaal is er een warme, rode plek en een induratie in de diepte waar te nemen.

Sommige gezinnen, die deze aandoening niet kennen, proberen een conservatieve behandeling die meestal geen resultaten oplevert. Een spontane opening van de abces kan optreden, wat de toestand van de patiënt aanzienlijk verlicht.

Als de evolutie gunstig is, verandert de opening in een litteken. Maar een gelukkig einde van dit type is niet altijd het geval. Meestal evolueert het epitheliale traject bij het kind naar een chronische fase: er vormt zich een sinus en deze lekt voortdurend pus. Soms raakt de opening verstopt en verschijnt er opnieuw een acute fase.

Theorieën over de oorsprong van TEC

Momenteel zijn er verschillende theorieën die de verschijning van het coccygeale epitheliale traject verklaren. We kunnen ze in twee groepen indelen:

1. de theorieën die een embryonale oorsprong van de ziekte benadrukken;
2. de theorieën die het coccygeale traject beschouwen als een verworven laesie.

De meningen van specialisten verschillen per land. De meeste Russische artsen neigen naar de aangeboren oorsprong van TEC, terwijl buitenlandse collega’s eerder de hypothese van een verworven vorm ondersteunen.

Bij het verdiepen in deze theorieën blijkt dat de aanhangers van de eerste groep van mening zijn dat TEC ontstaat als gevolg van een abnormale huidontwikkeling in de intergluteale plooi. Er vormt zich dan een kanaal met klieren aan de binnenkant. In eerste instantie worden de afscheidingen normaal via de opening afgevoerd. Maar op een gegeven moment raakt het kanaal verstopt en begint een ontstekingsproces, meestal in de adolescentie of kort daarna.

De aanhangers van de tweede groep denken dat het probleem op elke leeftijd kan ontstaan. In dit gebied zijn er veel haarfollikels en herhaalde microtrauma’s (krabben, wrijving, langdurig zitten) creëren een druk die leidt tot de invaginatie van huidfragmenten, vetachtige afscheidingen of pluisjes. Deze elementen vormen een gunstige basis voor de ontwikkeling van een verworven coccygeaal traject.

Symptomen van TEC

Er is al gezegd dat deze anomalie in de kindertijd vaak onopgemerkt blijft. Geleidelijk verandert de situatie en verschijnen er een zwelling op het stuitbeen, een kleine opening waaruit pus stroomt en uiteindelijk de vorming van een fistel.

De voortekenen zijn als volgt:

• pijn op het niveau van het stuitbeen, soms van een intensiteit die ondraaglijk wordt, vooral bij het kind;
• verhoging van de temperatuur in geval van algemene ontsteking;
• lokale roodheid en zwelling;
• jeuk in het anale gebied.

Bij gebrek aan medische zorg kan de situatie evolueren naar de vorming van meerdere fistels.

Behandeling van TEC

Artsen zijn het erover eens dat de behandeling van deze aandoening alleen chirurgisch kan zijn: alleen een operatie kan het probleem definitief oplossen, en soms zelfs tijdelijk. De prognose hangt af van de operatietechniek en het moment waarop deze wordt uitgevoerd.

Aangezien alleen de chirurg de patiënt definitief kan verlossen, is er geen unieke aanbevolen leeftijd voor de operatie. Deze kan zowel in een ongecompliceerde fase als in een acute fase worden uitgevoerd. Hoe eerder de ouders besluiten om in te grijpen, hoe beter de resultaten. Een vroege excisie vermindert aanzienlijk het risico op complicaties en terugval.

Chirurgen kunnen verschillende methoden toepassen, afhankelijk van de locatie en de complexiteit van de sinus:

1. volledige excisie van de cyste met diepe sluiting van de wond; dit type ingreep wordt uitgevoerd als de sinus gecompliceerd is en er een open wond is;
2. volledige excisie gevolgd door een kleine drainageopening; deze methode wordt gebruikt in de remissiefase of wanneer er een risico op terugval is;
3. Bascom-techniek: subcutane resectie van het traject met plaatsing van een drain;
4. Karydakis-techniek: excisie van het traject met asymmetrische resectie van de huid en verplaatsing van de huidranden, wat een snellere genezing bevordert en het risico op terugval vermindert.

De snelheid van het herstel hangt af van de gekozen operatietechniek. Na excisie kan er een lokale hematoom optreden, dat binnen enkele dagen verdwijnt.

Complicaties van TEC

De coccygeale sinus lijkt op een smalle buis die zich aan de huidoppervlakte opent via een of meerdere openingen. Soms ontstaat er een ontstekingshaard, veroorzaakt door:

• trauma;
• infecties;
• afkoelingen.

De ontstekingsverschijnselen verbreden geleidelijk het kanaal en veranderen het. De omliggende weefsels worden aangetast en er kunnen nieuwe openingen op andere plaatsen verschijnen. Bij onjuiste behandeling of vertraging in de consultatie, zien we vaak:

• de vorming van meerdere fistels;
• de ontwikkeling van terugkerende abcessen;
• de verschijning van een phlegmon.

Deze complicaties zijn ernstiger dan een eenvoudige postoperatieve hematoom. Het is belangrijk te weten dat het risico afneemt als de ingreep vroegtijdig wordt uitgevoerd. Over het algemeen, wanneer deze tijdens de kindertijd wordt uitgevoerd, is het herstel snel en mag het kind vaak enkele dagen na de operatie naar huis.

De verwijdering van een TEC is een routinematige ingreep, maar het is beter om deze uit te voeren in een gespecialiseerd centrum dan in een algemene chirurgische afdeling, omdat het gebied anatomische bijzonderheden heeft en de therapeutische aanpak rekening moet houden met de evolutieve aard van de laesie.

Veelgestelde vragen