Tekenen van jicht bij mannen: symptomen en behandeling

Wat is jicht bij mannen?

Jicht is een ziekte die wordt gekenmerkt door de overmatige ophoping van urinezuurzouten in het lichaam. Het manifesteert zich door intense pijn van variabele aard, die in de loop van de tijd verergert en steeds heftigere sensaties veroorzaakt.

Naast deze symptomen kunnen er specifieke kleine knobbels, genaamd tophi, op het lichaam van de patiënt verschijnen.

Wie is het meest vatbaar voor de ziekte?

De grote meerderheid van de gevallen van jicht betreft de mannelijke bevolking. Bij mannen komt de ziekte dus veel vaker voor dan bij vrouwen. Het percentage vrouwen dat getroffen is, is ongeveer twintig keer lager dan dat van mannen.

Deze ziekte treft voornamelijk mensen van middelbare of gevorderde leeftijd, afhankelijk van het geslacht:

• bij mannen manifesteert jicht zich doorgaans rond de 40–45 jaar;
• bij vrouwen verschijnt het later, meestal na 55–60 jaar.

De latere ontwikkeling bij vrouwen wordt verklaard door het beschermende effect van vrouwelijke geslachtshormonen (oestrogenen) op het urine metabolisme. Tijdens de menopauze, rond de 50 jaar, verhoogt de daling van oestrogenen het risico op het ontstaan van jicht.

Naast deze factoren vertoont jicht van artritische oorsprong vaak een genetische aanleg: de ziekte manifesteert zich eerder als een biologisch familielid er al last van heeft gehad. Mannen zijn bijzonder getroffen door dit erfelijke risico, aangezien zij al tot de belangrijkste risicogroep behoren.

Er zijn ook aanvullende bevorderende factoren:

• overgewicht, obesitas;
• overmatige alcoholconsumptie.

Volgens wereldstatistieken ligt de prevalentie van jicht rond de 2–3% van de algemene bevolking (gegevens uit de Verenigde Staten), terwijl bij mannen van 40–50 jaar het percentage kan oplopen tot 5–6%. In Rusland ligt de gerapporteerde prevalentie eerder tussen 0,1 en 0,2% van de totale bevolking.

Oorzaken van jicht

Jicht is in wezen een stofwisselingsstoornis van purines. Deze verstoring leidt tot een ophoping van urinezuur in het lichaam, hetzij omdat de productie is verhoogd, hetzij omdat de uitscheiding via de nieren onvoldoende is.

Purines komen veel voor in bepaalde voedingsmiddelen, met name:

• peulvruchten;
• thee;
• orgaanvlees en bepaalde vleessoorten;
• bepaalde vissoorten;
• cacao;
• alle alcoholische dranken, zonder uitzondering.

Mensen wiens voeding veel van deze producten bevat, lopen een hoog risico om jichtartritis te ontwikkelen, ongeacht de leeftijd.

Wanneer de nierfunctie is aangetast, is de uitscheiding van purines gecompromitteerd door een verminderde filtratie. Zo accumuleert urinezuur in het lichaam en slaat het neer in verschillende weefsels rond de gewrichten of zelfs in de nieren.

Bovendien vormen hoge bloeddruk en het gebruik van bepaalde medicijnen die zijn voorgeschreven voor ernstige ziekten extra risicofactoren.

Tekenen van jicht

De manifestaties van jicht zijn gevarieerd. Het meest kenmerkende teken is het optreden van een acute aanval van jichtartritis, vaak uitgelokt door een maaltijd rijk aan vlees, vergezeld van een aanzienlijke alcoholconsumptie. De aanval komt vaak ’s nachts voor en gaat gepaard met zeer scherpe pijn in bepaalde gewrichten.

Meestal is het gewricht van de grote teen aangetast, maar andere gewrichten kunnen ook betrokken zijn, zoals de elleboog of de knie. Het aangetaste gewricht veroorzaakt scherpe pijn, die verergert bij aanraking.

Na de aanval kan het gewricht ontstoken raken en de huid eromheen krijgt een donkerrode kleur. De lichaamstemperatuur kan stijgen ten opzichte van normaal.

Het is zeldzaam dat de ziekte meerdere dagen onopgemerkt blijft, omdat de pijn de patiënt of zijn naasten meestal aanzet tot een snelle consultatie. De arts, geconfronteerd met de typische tekenen van jicht, zal geschikte medicijnen voorschrijven die effectief bijdragen aan de controle van de aanval.

De frequentie van de aanvallen hangt af van de ernst van de ziekte en de kwaliteit van de therapeutische opvolging. Als de aanbevelingen worden opgevolgd en de uitscheiding van urinezuur is gewaarborgd, kan de ziekte slechts enkele aanvallen vertonen of stil blijven zonder complicaties.

Gelet op het bovenstaande kunnen de manifestaties van jicht zeer divers zijn; het wordt aanbevolen om een arts te raadplegen bij de minste twijfel.

Behandeling van jicht

Wanneer de tekenen van jicht duidelijk zijn, moet de behandeling worden gestart. Helaas verschijnt de eerste manifestatie van jichtartritis vaak in de vorm van een volledige acute aanval. Daarom wordt aanbevolen dat het eerste episode in een ziekenhuis wordt behandeld.

Een ziekenhuisbehandeling maakt het mogelijk om de diagnose te bevestigen en fouten te vermijden, aangezien verschillende aandoeningen een artritisch beeld kunnen simuleren (infectieuze artritis, reactieve artritis, enz.). Zodra de diagnose met zekerheid is gesteld, is ziekenhuisopname niet meer systematisch nodig.

Voor de behandeling van acute aanvallen van jichtartritis worden gebruikt:

• niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s) zoals diclofenac, naproxen, ibuprofen en anderen;
• colchicine, een specifiek medicijn dat gericht is op het verminderen van de ontsteking tijdens de aanval;
• corticosteroïden, overwogen wanneer colchicine ineffectief of gecontra-indiceerd is.

Deze behandelingen worden voorgeschreven door de arts en moeten worden ingenomen volgens de aanwijzingen, met strikte naleving van de aanbevolen doseringen en duur.

Veelgestelde vragen