Kniepijn bij het traplopen: oorzaken en oplossingen

Kniepijn bij extensie is een vrij veelvoorkomende aandoening bij ouderen, die zich vooral manifesteert bij het op- of aflopen van trappen en bij het lopen.

Bij het traplopen worden de dijspieren aangesproken: ze spannen zich aan en het kniegewricht strekt zich uit. Bij het afdalen is het effect omgekeerd. Vanwege de complexiteit en de grootte (de knie is het grootste gewricht van het lichaam) komen aandoeningen die het beïnvloeden vrij vaak voor.

Anatomie en mechanisme

Het kniegewricht bestaat uit verschillende botten, talrijke spieren, ligamenten en pezen.

De knie kan pijn doen bij extensie door een overmatige belasting van de knieschijf, die druk uitoefent op het gewrichtsoppervlak. Als het gewricht normaal gesproken deze belasting kan dragen, begint het pijn te doen wanneer het gewrichtsoppervlak is aangetast.

Hoe ernstiger de aandoening, hoe groter de belasting en hoe meer het gewrichtsoppervlak is beschadigd, hoe intenser de onaangename gevoelens zullen zijn.

Hoofdoorzaak

Er zijn veel oorzaken die pijn kunnen veroorzaken bij het belasten van het gewricht, vooral bij het op- of aflopen van trappen of bij het lopen.

De eerste en meest voorkomende is het gebruikelijke mechanische trauma, dat optreedt tijdens sportactiviteiten of in het dagelijks leven. De schade aan het gewrichtsoppervlak kan zo ernstig zijn dat deze zelfs tien jaar na volledige genezing zichtbaar wordt. Soms zien we een plotselinge herhaling van de pijn decennia later. De benen van atleten lijden vaak aan deze gevolgen lang na het einde van hun carrière.

Letsels aan de onderste ledematen zijn zeer divers; onder de letsels die het kniegewricht kunnen beschadigen, zijn er:

• scheuring van ligamenten;
• scheuring van pezen;
• meniscusletsel;
• fractuur van het lid in het betrokken gebied.

Het letsel op zich is problematisch, maar het trauma kan ook een ontsteking of zelfs een geleidelijke vernietiging veroorzaken. Oude letsels kunnen leiden tot gewrichtsdystrofieën, die op hun beurt chronische aandoeningen met zich meebrengen:

• artrose;
• artritis;
• artrose-artritis.

In het begin manifesteren ze zich als een doffe pijn in de knie die verergert bij inspanning, bij verandering van positie, bij het op- of aflopen van trappen en bij het lopen. Na verloop van tijd nemen deze ongemakken alleen maar toe.

Andere oorzaken

Verschillende andere factoren kunnen de aandoening van de onderste ledematen bevorderen:

• leeftijd;
• periarthritis (bij vrouwen);
• overgewicht;
• circulatiestoornissen in de onderste ledematen;
• ontsteking van pezen, slijmbeurzen of gewrichtsvloeistof;
• coxartrose (heupartrose);
• reumatoïde artritis;
• systemische lupus erythematosus;
• jicht;
• fibromyalgie;
• neurologische aandoeningen van spinale oorsprong;
• bottumoren van de onderste ledematen;
• osteomyelitis.

Er zijn andere, specifiekere aandoeningen die pijn in het been veroorzaken, maar alleen een arts kan deze identificeren.

Met de leeftijd vordert de slijtage en verslechtert de kwaliteit van het kraakbeen; het is precies deze verslechtering die de bron van de pijn wordt. Naast de knie kunnen ook andere elementen van het bewegingsapparaat worden aangetast.

Bij periarthritis bij vrouwen treedt de pijn op bij overmatige inspanning: het dragen van lasten, het op- en aflopen van trappen, lopen.

Overgewicht legt extra druk op de gewrichten en het bewegingsapparaat in het algemeen, waardoor de slijtage versnelt.

Hoe van de pijn af te komen

Als de oorzaak een trauma is, is het raadzaam om ijs aan te brengen, maar niet langer dan 20 minuten per keer om bevriezing te voorkomen. Herhaal de zak elke twee uur. Wikkel het ijs in een handdoek zodat het niet direct op de huid komt.

Bij chronische pijn gerelateerd aan een traumatisch verleden kan ook koud water worden gebruikt om het gebied na elke fysieke activiteit te wrijven.

Er is een medicamenteuze behandeling beschikbaar. Pijnstillers kunnen worden gebruikt, maar deze moeten door een arts worden voorgeschreven en in strikt beperkte doses worden ingenomen, omdat deze medicijnen algemene bijwerkingen hebben.

Behandeling

1. De beste preventie is om een arts te raadplegen zodra er een trauma optreedt of bij de minste waarschuwingssignalen, om te voorkomen dat het zich ontwikkelt tot chronische ziekten.
2. In het ziekenhuis zal de arts een röntgenfoto maken die de toestand van het lid duidelijk zal tonen; hoe eerder de behandeling begint, hoe effectiever deze zal zijn.
3. Als de hinder bij het traplopen niet wordt veroorzaakt door een trauma, zijn aanvullende onderzoeken nodig om de oorsprong te verduidelijken.
4. Sommige mensen denken dat het noodzakelijk is om een verband of spalk aan te brengen, maar dit kan de situatie soms verergeren. De beslissing ligt bij de arts.

Bij het lopen kunnen speciale zolen worden gebruikt die het lichaamsgewicht goed verdelen.

Concluderend

Men moet niet volledig afstand doen van fysieke activiteit, want inactiviteit leidt tot spieratrofie, maar het is noodzakelijk om sporten en inspanningen die de pijn verergeren te beperken. Het is aan te raden om de trap te nemen in plaats van de lift, zolang dit nog draaglijk is. Lopen verbetert de algehele toestand, binnen aangepaste grenzen.

Wacht niet te lang om een arts te raadplegen: hoe eerder de evaluatie, hoe effectiever de behandeling zal zijn. Het is raadzaam om periodiek een medische controle te ondergaan, één tot twee keer per jaar.

Veelgestelde vragen