Kniepijn bij squats — oorzaken en behandeling

Begrijp waarom de knie pijn doet tijdens squats: anatomie, technische fouten, veelvoorkomende trauma's (ligamenten, menisci, pezen) en therapeutische benaderingen om de mobiliteit te herstellen.

MedCluster.NL

Minder twijfels.
Meer duidelijkheid.

2 e-mails per maand

Heldere uitleg, praktische tips en een selectie artikelen om je gezondheid in het dagelijks leven beter te begrijpen.

Tijd om ook aan jezelf te denken?

Veel van ons kennen de situatie waarin de knie pijn doet tijdens squats, of we nu professionele atleten zijn of gewoon gepensioneerden. Niemand is immuun voor het optreden van dergelijke pijn. Het is belangrijk om te bepalen waarom dit ongemak optreedt. De behandeling zal grotendeels afhangen van de oorzaken van de pijn. Laten we de meest voorkomende oorzaken van kniepijn bij squats bekijken.

Kniegewricht, anatomie

Het kniegewricht is het meest complexe gewricht van het menselijke skelet. Naast het omvatten van een groot aantal ligamenten, pezen en spieren die de nodige mobiliteit bieden, verbindt het drie van de grootste botten van het menselijk lichaam — het femur en de botten van het been (scheenbeen en kuitbeen).

Daarom ondersteunt het kniegewricht zeer zware belastingen en, ondanks de bescherming door kraakbeenachtige kussentjes (menisci) en de patella, raakt het relatief gemakkelijk geblesseerd.

Oorzaken van kniepijn

Meestal, wanneer de pijn in de knie optreedt tijdens squats bij jongeren, is dit gerelateerd aan trauma of een slechte verdeling van de belasting tijdens het sporten.

Slechte uitvoering van de oefeningen

Als de pijn optreedt tijdens de squat zelf, en niet daarna of tijdens het rechtop komen, kan de oorzaak een onjuiste uitvoering van de oefening zijn. Bij deze inspanningen is het belangrijk om ervoor te zorgen dat de knieën naar voren zijn gericht, parallel aan de voeten. Vooral bij squats met extra gewicht moet overmatige buiging van het gewricht worden vermeden: de knie krijgt dan een overbelasting en het risico op letsel neemt aanzienlijk toe.

Letsels gerelateerd aan trauma

Ligamentaire letsels

Na een val of een schok kan het voorkomen dat de ligamenten van de knie worden uitgerekt of zelfs gescheurd. Dit gaat meestal gepaard met scherpe pijn, een blauwe plek en zwelling van de weefsels. Wanneer de ligamenten die het femur en de botten van het been stabiliseren zijn aangetast, kan kniepijn aanhouden tijdens squats en andere bewegingen, zelfs na de schijnbare genezing van de weefsels.

Tendinitis — letsel van de pezen

De pezen verbinden de spieren met de botten. Deze letsels komen vooral voor bij atleten die herhaalde inspanningen leveren. De pijn is niet altijd continu: deze manifesteert zich tijdens de inspanning, bij het rennen, springen, traplopen of net na de inspanning. Het bevindt zich vaak rond de patella en aan de voorkant van de knie. De ernst van de symptomen hangt af van de mate van peesletsel. In geval van een volledige scheur van de quadriceps kan lopen onmogelijk zijn en is chirurgische ingreep noodzakelijk.

Letsels van de meniscus

Dit is een gedeeltelijke of volledige scheur van het kraakbeenweefsel dat de meniscus vormt. Bij een geleidelijke ontwikkeling zijn de symptomen gematigd en kan er een lichte zwelling optreden. In geval van een volledige scheur kunnen stukjes kraakbeen de normale beweging van de knie blokkeren en intense pijn veroorzaken. Chirurgische behandeling wordt dan vaak onvermijdelijk; als de mobiliteit niet wordt belemmerd, kan een conservatieve behandeling worden geprobeerd.

Letsels van de patella

Dit is meestal een subluxatie van het kleine botje dat de voorkant van de knie bedekt, naar buiten. Het veroorzaakt scherpe pijn en is vaak klinisch zichtbaar. Na dit soort trauma zijn terugvallen mogelijk.

Ziekte van Osgood–Schlatter

Deze aandoening komt voornamelijk voor bij zeer actieve adolescenten. De pijn doet zich voor tijdens de inspanning — squats, rennen, traplopen — en bevindt zich aan de bovenkant van het been. Het verergert bij belasting en vermindert wanneer de voet van de grond komt. De intensiteit varieert van licht tot branderig en kan enkele maanden aanhouden. Rust en vermindering van impactvolle activiteiten worden meestal aanbevolen; de aandoening verdwijnt na de groei van de botten.

Andere aandoeningen van het kniegewricht

Vergeet niet dat het ongemak dat wordt gevoeld tijdens squats een symptoom kan zijn van een ernstigere aandoening.

Onder de gewrichtsaandoeningen vinden we:

  • reumatoïde artritis;
  • bursitis (ontsteking van de slijmbeurs);
  • artrose (degeneratie van het kraakbeen).

In deze gevallen, naast de pijn tijdens squats of het rechtop komen, zijn er tekenen van ontsteking:

  • zwelling;
  • verandering van de huidkleur boven het gewricht, lokale temperatuurverhoging;
  • stijfheid van de bewegingen;
  • algemene reactie van het lichaam — koorts, asthenie.

Als de kniepijn het gevolg is van een infectieuze aandoening of een andere etiologie, moet de behandeling niet worden uitgesteld: raadpleeg een orthopedisch chirurg of een reumatoloog.

Thijs van den Berg
Spoedarts
thijs.van.den.berg@medcluster.nl
Neem contact op met de auteur

Ontvang onze volgende selectie artikelen

MedCluster.NL

Begrijp je gezondheid beter.
Maak weloverwogen keuzes.

2 e-mails per maand

Een klacht die je wilt begrijpen, een veelgehoorde opvatting die je wilt toetsen of een vraag voor je huisarts: ontvang onze selectie artikelen voor meer inzicht in je dagelijkse gezondheid.

Veelgestelde vragen

Waarom doet mijn knie pijn als ik squats doe?
De pijn tijdens de squat kan voortkomen uit een slechte techniek (knieën die naar binnen gaan of te grote hoek), herhaalde overbelasting, tendinitis, een meniscusletsel of ligamentaire instabiliteit; klinisch onderzoek en beeldvorming helpen bij het stellen van de diagnose.
Hoe weet ik of de pijn afkomstig is van een meniscus of een pees?
De meniscus veroorzaakt vaak blokkades, knappen en mechanische pijn die verergert bij diepe buiging; tendinitis manifesteert zich door pijn bij inspanning, gelokaliseerd rond de patella en tekenen van lokale ontsteking. Een echografie of MRI verduidelijkt deze diagnoses.
Kan ik doorgaan met squats als ik kniepijn heb?
Het is niet aan te raden om door te gaan met squats zolang de oorzaak van de pijn niet is vastgesteld: doorgaan kan een letsel verergeren. Pas de beweging aan, verminder de belasting, raadpleeg een professional en geef de voorkeur aan gecontroleerde versterkings- en mobiliteitsoefeningen.
Wat zijn de onmiddellijke maatregelen om kniepijn na een squat te verlichten?
Relatieve rust, afwisselend ijs aanbrengen, elevatie en lichte compressie indien nodig, en pijnlijke bewegingen vermijden. Als de pijn intens is, er snel zwelling optreedt of er een onvermogen is om gewicht te dragen, raadpleeg dan snel een specialist.
Welke onderzoeken worden aanbevolen om kniepijn gerelateerd aan squats te verkennen?
Begin met een grondig klinisch onderzoek en, afhankelijk van de symptomen, een röntgenfoto, een echografie voor de pezen, en een MRI om de menisci, ligamenten en kraakbeen te evalueren. Deze onderzoeken helpen bij het plannen van een geschikte en gerichte behandeling.
Welke behandeling wordt voorgesteld in geval van tendinitis van de knie bij de sporter?
De behandeling omvat aanpassing van de training, relatieve rust, fysiotherapie (rekken, versterking van de bilspieren en quadriceps), schokgolven of injecties wanneer nodig, en geleidelijke revalidatie onder medische supervisie om terugval te voorkomen.
Is chirurgie vaak nodig voor pijn gerelateerd aan squats?
Chirurgie is voorbehouden aan ernstige structurele letsels (blokkering door meniscusruptuur, ligamentaire ruptuur, herhaalde episodes van patella-subluxatie) of in geval van falen van de conservatieve behandeling; de beslissing wordt genomen na aanvullende evaluatie en multidisciplinaire overleg.
Hoe kan ik in de toekomst kniepijn bij squats voorkomen?
Preventie gaat gepaard met een correcte techniek (knieën uitgelijnd met de voeten), versterking van de core en bilspieren, geleidelijke verhoging van de belasting, geschikte schoenen, specifieke warming-up en vroege behandeling van aanhoudend ongemak.