Rugpijn: oorzaken, diagnose en behandelingen

Rugpijn is een van de meest voorkomende klachten bij patiënten. Veel ziekten manifesteren zich met dit onaangename symptoom. Wanneer een patiënt rugpijn heeft, wordt er een grondig onderzoek uitgevoerd om de meest geschikte behandeling aan te passen.

Soorten pijn

We onderscheiden de pijn op basis van de locatie. Deze kan zich in het bovenste of onderste deel van de wervelkolom bevinden, boven de lendenwervels, in de lendenwervels of eronder. De pijn kan plotseling optreden of chronisch zijn.

We maken ook onderscheid tussen pijn bij patiënten jonger dan 50 jaar en die bij patiënten ouder dan 50 jaar. Deze scheiding vergemakkelijkt de diagnose aanzienlijk, omdat veroudering gepaard gaat met specifieke processen en bepaalde pijn wijst op leeftijdsgebonden ziekten. Verschillende leeftijdsgroepen leiden tot de voorschrijving van verschillende medicijnen.

Rugpijn kan musculoskeletale oorsprong hebben of het gevolg zijn van een trauma. Irradiërende pijn, dat wil zeggen pijn die naar de wervelkolom straalt, wordt apart bestudeerd omdat het een teken kan zijn van andere aandoeningen of toestanden, zoals een nierkoliek of het premenstrueel syndroom (PMS).

Meestal is de oorzaak van rugpijn een ziekte van de wervelkolom of de rugspieren. Voor elk type pijn worden de geschikte medicijnen voorgeschreven, vaak in combinatie.

Lumbago

Lumbago, of acute lumbalgie, is een pijn die plotseling optreedt, meestal na een zware inspanning of een rugtrauma. Het is van acute en stekende aard. De persoon merkt plotseling dat hij of zij zich niet kan buigen of rechtop kan staan. Men blijft in een positie vastzitten: de acute pijn voorkomt elke verandering van houding. In de volksmond spreekt men van een “steek”. Deze pijn komt voort uit de zachte weefsels van de lendenregio.

De patiënt heeft moeite om zich rechtop te maken, de bewegingsomvang van de buiging neemt geleidelijk af. Als het symptoom chronisch wordt, kan er een gewoonte-mechanisme ontstaan, waarbij de diepe rugspieren betrokken raken.

In de meeste gevallen duidt dit symptoom op een osteochondrose of een hernia. Er zijn verschillende medicijnen beschikbaar voor de behandeling van lumbago, waaronder zalf, gels of crèmes met verschillende eigenschappen. Lokale irriterende en pijnstillende middelen kunnen effectief zijn bij lumbago.

Rugpijn tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap kan pijn optreden als gevolg van de lichamelijke veranderingen die gepaard gaan met het dragen van het kind. De belasting op de wervelkolom neemt toe en het zwaartepunt verandert.

Om het evenwicht te behouden, spant de zwangere vrouw de rugspieren meer aan. Het ligamentaire apparaat ontspant omdat de buikspieren de wervelkolom niet meer ondersteunen zoals voorheen.

Stress, verhoogde angst, infecties of onderkoeling tijdens de zwangerschap kunnen rugpijn veroorzaken. Het is belangrijk om meer te rusten, plotselinge bewegingen te vermijden, het immuunsysteem te behouden, een evenwichtige voeding te hebben en de belasting op de wervelkolom te verlichten. Aan het einde van de zwangerschap kan het dragen van een ondersteunende band helpen.

Het wordt niet aanbevolen om niet-steroïde ontstekingsremmers of pijnstillers te gebruiken zonder medisch advies. Homeopathische behandelingen of topische producten moeten alleen na medisch advies worden gebruikt om complicaties tijdens de zwangerschap te voorkomen.

Diagnose

Naast het klinisch onderzoek en de anamnese kan de arts de volgende onderzoeken voorschrijven:

• magnetische resonantiebeeldvorming (MRI);
• computertomografie (CT);
• myelografie;
• bot-scintigrafie (radionuclide-scan).

Het is essentieel om een diagnose te stellen voordat er enige behandeling plaatsvindt. Voor bepaalde rugklachten zijn wrijvingen of het aanbrengen van verwarmende middelen contra-indicated. De onderzoeken maken het mogelijk om een nauwkeurige diagnose te stellen en de behandeling te sturen. Rugpijn kan een teken zijn van de volgende ziekten:

• degeneratieve aandoeningen van de tussenwervelschijven;
• artrose;
• reactieve artritis, psoriatische artritis;
• idiopathische diffuse hyperostose (DISH);
• sciatica;
• ankyloserende spondylitis;
• coccygodynie;
• fibromyalgie;
• endometriose;
• nierstenen;
• fractuur;
• bottumor;
• alvleesklierkanker;
• pijnbestrijding en behandeling.

Voor de behandeling van rugpijn worden soms lokale anesthetica zoals novocaïne of lidocaïne gebruikt, evenals pijnstillers zoals nimesulide (Nise) volgens de voorschriften. Langdurig gebruik van pijnstillers wordt niet aanbevolen. Om ontstekingen te verminderen, kunnen niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s) zoals ibuprofen, diclofenac of indomethacine worden voorgeschreven. Spierontspanners worden gebruikt om spierspanning te verminderen en pijn te verlichten.

Topische middelen tegen pijn

Zalven worden vaak gebruikt bij de behandeling van rugpijn.

Er zijn verschillende categorieën zalven:

1. homeopathische zalven;
2. verwarmende zalven en gels met afleidende of irriterende werking;
3. zalven die NSAID’s bevatten;
4. topische chondroprotectors;
5. gecombineerde zalven.

Homeopathische preparaten of op plantaardige of dierlijke extracten gebaseerde producten kunnen beweren de afbraak van kraakbeen te vertragen. Ze kunnen een verdovend effect hebben en de lokale stofwisseling verbeteren. Op de markt zijn producten te vinden die worden gepresenteerd als chondroprotectors van de nieuwe generatie, hoewel de mening van de reguliere geneeskunde gereserveerd is.

Verwarmende zalven verhogen de bloedtoevoer naar het ontstoken gebied en bieden een lokaal pijnstillend effect. Ze geven vaak een goed resultaat bij lumbago of myalgie. Bekende producten zijn onder andere Finalgon, Capsicam of Nicoflex.

Ontstekingsremmende zalven hebben een goed pijnstillend en ontstekingsremmend effect, maar hebben meer contra-indicaties en bijwerkingen. Ze mogen niet langdurig worden gebruikt. Voorbeelden zijn: Ketoprofen, Fastum gel, Nise gel, Nimulid.

Topische chondroprotectors zijn bedoeld om de weefselstofwisseling te stimuleren en de trofiek van spieren en ligamenten te verbeteren. Ze zijn verkrijgbaar in de vorm van gels, crèmes of zalven (bijvoorbeeld chondroïtine, Teraflex). Gecombineerde preparaten kunnen ontstekingsremmende, oplossende of anti-exsudatieve effecten combineren (bijv. Dolobene).

Topische middelen zijn praktisch en effectief in bepaalde stadia. Een gel of crème bereikt de algemene circulatie niet in dezelfde mate als een tablet of injectie, maar ze hebben over het algemeen minder bijwerkingen.

Breng altijd de zalven aan op een schone en droge huid. Sommige moeten in een dunne laag worden aangebracht, andere moeten worden gemasseerd tot volledige absorptie.

Veelgestelde vragen