Ziekte van Parkinson: behandelingsopties en prognose

Ontdek de huidige benaderingen voor de ziekte van Parkinson: medicamenteuze behandelingen, chirurgie (stimulatie), beperkte rol van traditionele remedies, realistische doelen en lange termijn prognose.

MedCluster.NL

Minder twijfels.
Meer duidelijkheid.

2 e-mails per maand

Heldere uitleg, praktische tips en een selectie artikelen om je gezondheid in het dagelijks leven beter te begrijpen.

Tijd om ook aan jezelf te denken?

De ziekte van Parkinson is een chronische neurologische aandoening met een langzame progressie, die voornamelijk oudere mensen treft. In de geneeskunde komt de term idiopathisch parkinsonisme voor, waarbij een gedeeltelijk verlies van het vermogen van een persoon om zijn eigen lichaam te controleren wordt waargenomen.

Deze ziekte wordt soms ook wel de bevenparalyse genoemd, die zich ontwikkelt buiten enige genetische context en niet veroorzaakt wordt door andere pathologieën. In het vroege stadium kan de aandoening onopgemerkt blijven, terwijl in de stadia 2 tot 3 de symptomen zeer uitgesproken worden.

Men kan het volgende noemen:

  • verandering, zelfs verdwijning in stadium 3, van de mimiek;
  • significante vermoeidheid, zwakte, ongemak;
  • stijfheid en spierpijn;
  • sterke neiging tot kyfose;
  • onwillekeurige spiersamentrekkingen;
  • trillingen van de ledematen;
  • slaapproblemen;
  • spraakstoornissen;
  • depressieve toestanden;
  • verlies van eetlust en andere tekenen.

De behandeling is langdurig en niet altijd volledig effectief. Meestal kan de progressie gedeeltelijk worden vertraagd, wat al een succes op zich is.

Hoofdbehandelingsmethoden

Om de vraag te beantwoorden hoe de ziekte van Parkinson te behandelen, moet men het stadium van de progressie en de mate van aantasting van het lichaam kennen. Men onderscheidt doorgaans drie stadia van de ziekte. De therapeutische strategie is geïndividualiseerd, rekening houdend met de leeftijd van de patiënt en de intensiteit van de verschillende symptomen.

De behandeling kan dus plaatsvinden met conventionele middelen of met behulp van traditionele remedies. Men moet in gedachten houden dat het proberen om de ziekte thuis te verhelpen, of de verergering ervan te voorkomen, alleen mogelijk is in de allereerste stadia.

Traditionele methoden

Tegenwoordig worden verschillende klassen medicijnen gebruikt om de ziekte van Parkinson te behandelen. Hun werking is gericht op het verlichten van de symptomen en het verlengen van het actieve leven van de patiënt. Desondanks kan de huidige geneeskunde de geleidelijke afname van dopaminerge neuronen niet volledig voorkomen. De behandelingen vertragen alleen het verloop. Men kan dus geen volledige genezing verwachten door farmacotherapie. De ziekte van Parkinson is momenteel ongeneeslijk.

Onder de essentiële therapeutische richtingen:

  • behandelingen die gericht zijn op het vertragen van de degeneratie van dopaminerge neuronen;
  • symptomatische behandeling gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven.

De medicamenteuze behandelingen kunnen thuis worden voortgezet, vooral als de patiënt deze goed verdraagt en geen constante hulp nodig heeft.

Chirurgische ingreep

Wanneer de medicijnen niet het gewenste effect hebben en de ziekte vordert, worden chirurgische methoden toegepast. Dit omvat onder andere de stimulatie van de subthalamische kern door elektrische stroom (diepe hersenstimulatie) of stereotactische ingrepen. Door middel van elektrostimulatie van hersengebieden kunnen bepaalde verloren functies worden hersteld. Stereotactische operaties bestaan uit het ingrijpen op hersenstructuren om de productie van dopamine te verbeteren. Het verkrijgen van vergelijkbare resultaten met traditionele remedies of alleen medicijnen zou onmogelijk zijn. De zogenaamde “natuurlijke” benaderingen kunnen als aanvulling worden gebruikt. Een autonome behandeling die uitsluitend op deze remedies is gebaseerd, is echter weinig effectief, zelfs ineffectief.

Traditionele remedies

Bij neurologische aandoeningen kunnen sommige traditionele remedies het welzijn verbeteren. Zo kunnen kruideninfusies helpen om de eetlust te normaliseren, prikkelbaarheid en nerveuze spanning te verminderen, en de stemming te verbeteren. Hiervoor wordt een kamille-thee gebruikt, of een mengsel van gelijke delen valeriaanwortel, sint-janskruid en tijm, evenals hopbellen: een theelepel van elk voor een glas kokend water. Laat 15 tot 20 minuten trekken in een thermosfles of au bain-marie. Neem een half glas voor de maaltijden, ’s ochtends en ’s avonds. Infusies van citroenmelisse of valeriaan hebben ook een kalmerend effect.

Om de stemming te verbeteren en de tonus te ondersteunen, kan een infusie van sint-janskruid nuttig zijn. Neem een eetlepel gedroogde plant voor een glas kokend water; bij voorkeur in een thermosfles, twee keer per dag een half glas drinken, een half uur voor de maaltijden.

Bij verlies van eetlust kan men gebruik maken van bereidingen die in de apotheek verkrijgbaar zijn, bijvoorbeeld extracten van moerasiris (kalmoes) of duizendgulden. Neem een halve theelepel voor de maaltijden, verdund in een half glas water. Men kan ook afkooksels van deze planten bereiden: een eetlepel van een droog mengsel voor een glas warm water, een half glas een half uur voor de maaltijden drinken.

Farmaceutische bereidingen en kruidenmengsels kunnen sommige symptomen verlichten, maar moeten niet als autonome behandelingen worden beschouwd. Men geneest een neurologische aandoening niet alleen met traditionele remedies.

Prognose

Helaas is een volledige genezing momenteel niet mogelijk. Traditionele remedies, die door gebruik zijn bewezen, verlichten de symptomen gedeeltelijk. De medicijnen vertragen de progressie in verschillende mate. Chirurgie biedt een meer uitgesproken effect, maar kan de progressie van de aandoening niet voorkomen.

De ziekte vordert langzaam en de algehele prognose blijft gereserveerd.

Dr. Fatima El Amrani
Internist
fatima.el.mrani@medcluster.nl
Neem contact op met de auteur

Ontvang onze volgende selectie artikelen

MedCluster.NL

Begrijp je gezondheid beter.
Maak weloverwogen keuzes.

2 e-mails per maand

Een klacht die je wilt begrijpen, een veelgehoorde opvatting die je wilt toetsen of een vraag voor je huisarts: ontvang onze selectie artikelen voor meer inzicht in je dagelijkse gezondheid.

Veelgestelde vragen

Welke realistische doelen kunnen we verwachten van een behandeling tegen de ziekte van Parkinson?
De behandelingen zijn vooral gericht op het verminderen van motorische en niet-motorische symptomen, het behouden van autonomie en het vertragen van de verergering. Een volledige genezing is vandaag de dag niet mogelijk, maar een passende zorg kan vaak een bevredigende kwaliteit van leven gedurende vele jaren behouden.
Wat zijn de meest gebruikte medicijnen en hoe werken ze?
Afhankelijk van het stadium en de leeftijd combineert de arts levodopa, dopaminerge agonisten, MAO-B of COMT-remmers, anticholinergica of amantadine. Ze compenseren het dopaminedeficiëntie of moduleren de neuronale circuits, met regelmatige aanpassingen om de effectiviteit te optimaliseren en bijwerkingen te beperken.
Wanneer moet diepe hersenstimulatie overwogen worden en welke voordelen biedt het?
Het wordt besproken wanneer motorische fluctuaties en dyskinesieën invaliderend worden ondanks een optimale behandeling. De stimulatie van doelen zoals de subthalamische kern kan tremoren, stijfheid en fluctuaties verminderen, waardoor bepaalde doseringen kunnen worden verlaagd. De beslissing volgt na een multidisciplinaire gespecialiseerde evaluatie.
Kunnen kruidenremedies de medicijnen vervangen?
Nee. Sommige infusies (citroenmelisse, valeriaan, kamille) kunnen helpen bij welzijn, slaap of angst, maar ze vervangen de gevalideerde behandelingen niet. Elke toepassing moet met de arts worden besproken om interacties en vertragingen in de zorg te voorkomen, vooral in de gevorderde stadia.
Wat is de rol van fysieke activiteit en revalidatie?
Aerobe oefeningen, versterking, rekken, tai-chi, dans of nordic walking verbeteren evenwicht, houding en mobiliteit. Logopedie, fysiotherapie en ergotherapie completeren de zorg om communicatie, dagelijkse handelingen en veiligheid te behouden, met regelmatige en op de patiënt afgestemde programma's.
Hoe om te gaan met bijwerkingen zoals dyskinesieën of misselijkheid?
Men past de doseringen nauwkeurig aan, verdeelt de innames, voegt andere klassen toe of wijzigt het behandelingsschema. Aanvullende behandelingen en een nauwe opvolging helpen om dyskinesieën, orthostatische hypotensie, slaperigheid of misselijkheid te verminderen, terwijl men de best mogelijke motorische controle behoudt.
Is de prognose altijd ongunstig en wat betekent "langzaam evolueren"?
De progressie is variabel en strekt zich vaak uit over decennia. Regelmatige opvolging, aanpassing van behandelingen, revalidatie en een actieve levensstijl verbeteren het dagelijks leven. Zelfs als de ziekte vordert, behouden veel patiënten lange tijd autonomie en plannen dankzij gecoördineerde zorg.
Wanneer moet men een Parkinson-expertisecentrum raadplegen?
Bij een recente diagnose om een strategie te bepalen, bij motorische fluctuaties, significante bijwerkingen, evenwichtsproblemen of vragen over hersenstimulatie. Expertisecentra bieden uitgebreide evaluaties, therapeutische aanpassingen en multidisciplinaire begeleiding van de patiënt en zijn naasten.