Kaakosteomyelitis: oorzaken, symptomen en behandelingen

Kaakosteomyelitis is een aandoening die wordt gekenmerkt door lokale en algemene symptomen. Het is belangrijk om te begrijpen waarom deze ziekte optreedt, wat de tekenen zijn en of het mogelijk is om deze te voorkomen.

Algemene informatie en classificatie

Kaakosteomyelitis is een vrij veelvoorkomende tandheelkundige aandoening. Het is gerelateerd aan destructieve processen die de botweefsels van het maxillofaciale gebied aantasten en brengt een hoog risico op infectie met zich mee.

Er zijn drie soorten osteomyelitis te onderscheiden:

• odontogeen;
• hematogeen;
• traumatisch.

Odontogene osteomyelitis is gerelateerd aan een infectie van tandheelkundige oorsprong. Hematogene osteomyelitis is het gevolg van een infectie die via het bloed wordt verspreid. Traumatische osteomyelitis verschijnt na een verwonding van de kaak.

De ziekte kan acuut, subacuut of chronisch zijn. Het kan gelokaliseerd zijn (enkele tanden aangetast) of diffuus (een groot deel van de kaak aangetast).

Oorzaken van de ziekte

Kaakosteomyelitis kan in verschillende situaties optreden:

• langdurige infectie;
• niet-behandelde parodontitis;
• bloedsomloopoverdracht van kiemen (bijv. transfusie);
• verwondingen of doordringende wonden.

Bij zowel kinderen als volwassenen kan de ziekte ook optreden na het trekken van een tand, vooral in het geval van een voorafgaande purulente abces.

Symptomen van de ziekte

De klinische tekenen van kaakosteomyelitis zijn gevarieerd. Alleen een ervaren professional kan een nauwkeurige diagnose stellen.

De eerste symptomen kunnen wijzen op een intoxicatie of een spijsverteringsinfectie:

• hoofdpijn;
• grote vermoeidheid;
• koorts;
• nervositeit;
• slaapstoornissen.

Later worden de symptomen kenmerkender en komen ze ook voor in chronische vormen:

• stevige pijn in de geïnfecteerde tand;
• kloppingen;
• gevoel van warmte op de plaats.

Andere symptomen zijn onder andere:

• mobiliteit van de aangetaste en naburige tanden;
• lymfeklierpijn;
• opgezwollen en rode tandvlees.

Een bloedonderzoek toont tekenen van ontsteking. Fistels met pusafscheiding kunnen ook zichtbaar zijn.

De manifestaties en behandelingen zijn afhankelijk van de klinische vorm.

Acute vorm

Zonder behandeling kan acute osteomyelitis leiden tot complicaties. De milt en de lever kunnen worden aangetast. De patiënt ervaart intense pijn die uitstraalt naar de slaap of het oor.

Er verschijnt een aanzienlijke zwelling, en de tand wordt zeer mobiel. In sommige gevallen wordt de asymmetrie van het gezicht zichtbaar.

Zelden manifesteert de toxische vorm zich met een koorts tot 40 °C.

Subacute vorm

In deze fase neemt de pijn af en gelooft de patiënt soms dat er verbetering is. Fistels verschijnen nabij de aangetaste tand, waardoor pus kan worden afgevoerd.

Chronische vorm

Osteomyelitis kan chronisch worden als deze niet op tijd wordt behandeld. Deze vorm is moeilijk te behandelen en kan blijvende complicaties veroorzaken.

Het komt vaak voor na een onjuiste behandeling of een verzwakking van het immuunsysteem. Zonder correcte diagnose kan de ziekte zich ontwikkelen zonder terugkeer.

Bij kinderen

Bij kinderen moet een verandering in gedrag die gepaard gaat met tandpijn de ouders waarschuwen. De ziekte komt vaak voor tussen de 7 en 12 jaar, een risicoperiode voor cariës.

Bij de jongsten blijft de ziekte mogelijk. De tekenen om op te letten zijn:

• vermoeidheid;
• humeurig gedrag;
• weigering om te eten;
• frequent huilen;
• tandpijn;
• zwelling.

Zonder zorg kunnen pediatrische osteomyelitis leiden tot afwijkingen in de ontwikkeling van de blijvende tanden of de vernietiging van hun kiemen.

Principes van behandeling

De behandeling moet beginnen zodra de diagnose is gesteld. Een consult bij een specialist is noodzakelijk.

De methode hangt af van de vorm en het stadium van de ziekte. In de acute fase moet de abces worden ingesneden en het gebied worden gedesinfecteerd. De behandeling omvat pijnstillers en ontstekingsremmers. Als de oorzaak traumatisch is, moeten de tand en de botfragmenten voorzichtig worden verwijderd, waarbij het periost behouden blijft. Volledige botregeneratie is zeldzaam. Het belangrijkste doel is om de immuniteit van de patiënt te ondersteunen. De ziekte wordt vaak chronisch en er vormt zich een botweefsel op het aangetaste gebied.

Bij osteomyelitis van de bovenkaak is tandextractie systematisch. De chirurg snijdt het periost open om het pus af te voeren.

Mogelijke complicaties

Zonder snelle behandeling kunnen de volgende complicaties optreden:

• sepsis;
• meningitis;
• faciale veneuze trombose;
• ademhalingsinsufficiëntie;
• deformatie van de kaak.

In ernstige gevallen is overlijden mogelijk. Daarom is het belangrijk om onmiddellijk te raadplegen bij het optreden van de eerste tekenen.

Preventie

Het is altijd gemakkelijker om te voorkomen dan te genezen. Om jezelf te beschermen tegen osteomyelitis:

• handhaaf een goede mondhygiëne;
• poets regelmatig je tanden;
• raadpleeg regelmatig een tandarts.

Om hematogene osteomyelitis te voorkomen, is het essentieel om alle KNO-infecties te behandelen. Door trauma’s te vermijden, verklein je het risico op traumatische vormen. Constante aandacht voor je gezondheid helpt om in goede conditie te blijven en ernstige complicaties te voorkomen.

Veelgestelde vragen