Ontsteking van de trigeminuszenuw: symptomen en behandeling

De ontsteking van de trigeminuszenuw manifesteert zich door intense pijn aan de linker- of rechterkant van het gezicht. Deze verschijnt plotseling en verdwijnt op dezelfde manier. Statistieken tonen aan dat vrouwen ouder dan 50 jaar vaker getroffen zijn, maar de ziekte kan ook op jongere leeftijd optreden.

Een beetje anatomie

Bij de mens zijn er aan elke kant van het gezicht een trigeminuszenuw. Nergens anders. Deze bestaat uit verschillende soorten vezels met diverse functies. Ze zijn betrokken bij het kauwen; ze verklaren ook de tranenvloed en bepaalde neusslijmproductie als reactie op externe prikkels.

Het omvat drie hoofdvertakkingen en een heel netwerk van kleine bloedvaten. Bijna het volledige oppervlak van het gezicht is dus betrokken.

Symptomatologie

Artsen diagnosticeren de ontsteking van de trigeminuszenuw gemakkelijk: de symptomen zijn zeer uitgesproken en verwarring in de diagnose is zeldzaam. De patiënt kan opmerken:

• een intense, doordringende of branderige pijn;
• gelokaliseerde pijn aan één kant van het gezicht (linker- of rechterhelft);
• korte pijnlijke aanvallen die snel verdwijnen, meestal minder dan twee minuten duren, maar zich kunnen herhalen;
• tandpijn;
• tijdens de aanval, een asymmetrie van het gezicht en soms samentrekkingen van de gezichtsspieren.

Veel mensen zijn zich niet bewust van deze aandoening en verwarren het met een mond- of tandprobleem. Inderdaad, als een specifiek gebied van de zenuw ontstoken is, kan de pijn uitstralen naar de tanden. Vaak wordt er dan een tandarts geraadpleegd. Het is echter belangrijk om andere aanwijzende tekenen op te merken: pijn bij aanraking van het gebied van de nasolabiale plooi, bij kou in dit gebied, tijdens het kauwen of lachen.

Als er geen behandeling is, neigt de aandoening te verergeren en neemt de impact toe. Contact met de hyperalgetische gebieden kan tintelingen, scherpe pijn of gevoelloosheid veroorzaken. Uit angst voor een aanval op elk moment en door het aanhoudende ongemak, kunnen vermoeidheid, prikkelbaarheid en slaapproblemen optreden, wat kan leiden tot ernstige depressie.

Vormen van de ziekte

De ontsteking van de trigeminuszenuw in het gezicht kan twee typen hebben.

Echte vorm

Deze wordt gekenmerkt door zeer intense, doordringende pijn, in aanvallen. Het ontwikkelt zich autonoom, gerelateerd aan ischemie van de zenuw of overmatige compressie.

Secundaire vorm (complicatie)

Hier is de ontsteking slechts het gevolg van een andere aandoening waarvan de complicaties deze problemen veroorzaken. De pijn is dan continu en branderig.

Oorzaken

De uitlokkende factoren van de ontsteking van de trigeminuszenuw kunnen extern of intern zijn. Onder de externe oorzaken:

• afkoeling van de huid van het gezicht;
• gordelroos: het virus kan lange tijd in zenuwcellen blijven en kan bij een afname van de immuniteit lokaal opnieuw activeren en een ontsteking veroorzaken;
• bacteriële infecties van de tanden en het tandvlees;
• trauma’s aan het gezicht en hoofd.

De interne oorzaken omvatten:

• aanwezigheid van een tumor of aneurysma dat de zenuw samendrukt;
• tekort aan vascularisatie: vaak bij oudere mensen met problemen met de vasculaire permeabiliteit;
• multiple sclerose: aandoening die de myeline schede kan beschadigen.

Triggerzones: wat zijn dat?

Er zijn op het gezicht gebieden waarvan de aanraking zeer intense pijn uitlokt. Deze worden triggerzones of “trigger zones” genoemd.

Onverdraaglijke pijn kan ontstaan na een minimale stimulus: het aanbrengen van make-up, voedselinname, scheren, tandenpoetsen. Zelfs emotionele uitingen, zoals huilen of lachen, kunnen aanzienlijk ongemak veroorzaken. De zenuw kan ook heftig reageren op bepaalde geuren: een delicate geur kan onaangenaam worden. Deze punten, die extreem gevoelig zijn voor stimuli, bevinden zich rond de mond, bij de neusvleugels en boven de ogen. Vanwege de hevigheid van de pijn kan er anticiperende angst ontstaan, wat leidt tot het weigeren van voedsel of het uitvoeren van dagelijkse hygiëne.

Over de behandeling

De diagnose van ontsteking van de trigeminuszenuw is doorgaans eenvoudig. De behandeling is meestal multimodaal. Deze aanpak is noodzakelijk vanwege de specificiteit van de ziekte, waarvan de behandeling complex kan zijn. In sommige gevallen is een chirurgische ingreep aangewezen. Alleen een arts kan de therapeutische strategie bepalen: stel de consultatie niet uit.

Medicijnen

De prioriteit is om de pijnlijke aanvallen te verlichten. De keuze van de behandelingen hangt af van de geïdentificeerde oorzaak.

Als de patiënt vroeg raadpleegt en de situatie niet gevorderd is, kan de arts niet-steroïde ontstekingsremmers voorschrijven om de pijn te verlichten (bijvoorbeeld ibuprofen), en gebruikelijke pijnstillers (paracetamol) die passen bij het profiel van de patiënt.

Spasmolytica en pijnstillers kunnen worden voorgesteld. Als het effect onvoldoende is, kunnen sterke opioïde pijnstillers voor korte periodes en onder strikte medische controle worden gebruikt vanwege het risico op verslaving.

Antiepileptica worden vaak voorgeschreven om de hyperexcitabiliteit van de zenuwvezels te verminderen (bijvoorbeeld carbamazepine of oxcarbazepine volgens het advies van de specialist). Hoewel het effect snel kan zijn, is een langdurige inname vaak nodig om de symptomen te stabiliseren.

De behandeling van trigeminusneuralgie omvat vaak sedativa of, afhankelijk van de ernst, tricyclische antidepressiva. De keuze van de stof en het therapeutisch schema zijn de verantwoordelijkheid van de arts.

Vitamines en ondersteunende maatregelen voor de immuniteit kunnen worden toegevoegd.

Als de ziekte gerelateerd is aan een herpesreactivatie, is een antiviraal behandeling noodzakelijk.

Bij aanwezigheid van vasculaire aandoeningen kan de arts behandelingen voorschrijven om de risicofactoren te corrigeren en de vasculaire gezondheid te verbeteren.

Fysiotherapie

Om spasmen te verminderen en de microcirculatie te verbeteren, kunnen fysiotherapeutische technieken worden toegepast: elektrotherapie, magnetotherapie, therapieën met hoge frequentie volgens indicatie. Een massage in kuurvorm kan ook nuttig zijn. Ongeveer twintig sessies kunnen nodig zijn voor een duurzaam effect.

Traditionele geneeskunde

Een ontsteking van de trigeminuszenuw thuis behandelen zonder medisch advies is riskant en kan leiden tot complicaties. Er zijn enkele traditionele remedies, maar deze moeten een medische behandeling aanvullen en niet vervangen.

Men kan aloë vera sap gebruiken, een theelepel voor de maaltijden, drie keer per dag. Compressen van infusie van echte heemst worden soms op de kaak aangebracht. Wrijvingen met essentiële olie van lavendel en zwarte radijs (20:1) worden ook genoemd; wrijf langs de as van de zenuw en leg vervolgens een warme doek gedurende 30 minuten. Sommigen adviseren een halve hardgekookt ei als lokale toepassing, of een mengsel van water en dennenolie in gelijke delen.

Om te voorkomen dat men met deze aandoening wordt geconfronteerd, waarvan de symptomen en de behandeling belastend kunnen zijn, is het essentieel om voor de gezondheid te zorgen: een evenwichtige voeding, stressreductie, een gezonde levensstijl en lichaamsbeweging om de immuniteit te versterken. Het vermijden van afkoeling, tijdig behandelen van tandproblemen en rhinitis zijn belangrijke maatregelen.

Veelgestelde vragen